( 1y^* ) 



Gecn enkelc onpartijdigo geschicdschrijver heelt zicli ovcr de 

 sliekking der Unie van Utiecht vergist. Het was ecn aanslag 

 togen de Katholiekcn. Zoolang de Calvinisten de minderlieid uit- 

 maakten, schreeiiwden zij over deonrechtvaardigheid, die bestond 

 in het weigeren der vrije uiloefening van hiinnen eeredienst. 

 Door de Pacificalie van Gent verkrrgcn zij die gewelensvrijheid, 

 mils zekere voorwaaiden; nadien werd zij uitgebreiden hekrach- 

 tigd door de Unie van Bnissel, door het eeuwig Edikt en door den 

 Rcligievrede. Eens met de Kalholieken op geiijken voet gestcld, 

 wildeu zij de overheersching en weigerden dan aan de Kalho- 

 lieken toe le staan. hetgeen zij slceds voor hen zelven gevraagd 

 had(ien. 



Het artikel 15 der Unie van Utrecht luidt : t En soo veel 

 » 't poinct van de Religie aengaet, sullen hen die van Holland en 

 » Zeeland dragen na haerlieder goeddunken, en d'andere Provin- 

 » ciën van deser Unie sullen hem mogen reguleren na inhoud 

 » van de Religionsvrede, bij de Eertshertog Mathias, Gouverneur 

 » en Capilcin Generael van deze landen, met die van synen rade 

 » bij advijs van de Générale Staten alrede geconcipieerl, of daerirî 

 ^ generalijk of parliculierlijck alsulken order stellen als sij, tôt 

 » rust on welvaerl van de Provincien, sleden en particulière 

 » Leden van dien,en conservalie van eenyegelijcke, Gcestelijk en 

 ï> wcerlyk, sijn goed en gerechligheyd dienelijk vinden sullen, 

 » sonder dat hem hier in bij eenige andere Provincien hinderof 

 » belet gedaen sal mogen worden, mits dat een ijder parlicnliere 

 » in syn Religie vrij sal mogen blijven en dat men niemand ter 

 » cause van de Religie sal mogen achterhalen of ondersoeken, 

 » volgende de voorschreven Pacificalie lot Gent gemaekt. * * 



Holland en Zoeland mochlen dus vrijelijk, naar verkiezen, in 

 zake van godsdienst handelen — want daar waren de Kalholieken 

 in minderheid. In de andere provincien, waar deze meerderheid 

 waren, moesten zij de voorschriften van denReligievrede naleven. 



De Unie van Utrecht, aangenomen te Gent den 4 Februari, te 

 IJperen den 40 en te Antwerpen den 42 Juli 1579, ontraoelte 



» P. BOR, XIII, bl. 28. 



