APPENDICE. 



I. Digesta, III, 4 : quod cujusmmque universitalis 

 nomine vel contra eam agatur. 



1. Gaius libre tertio ad edidum provinciale. Neque societas 

 neque coUegium neque hujusmodi corpus passim omnibus 

 habere * conceditur : nam et legibus et senatus consultis et 

 principalibus constitutionibus ea res coercetur. Paucis admo- 

 dum in causis concessa sunt hujusmodi corpora : ut ecce 

 vectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere 

 vel aurifodlnarum vel argenlifodinarum et salinarum. Item 

 collegia Romae certa sunt, quorum corpus senatus consultis 

 atque constitutionibus principalibus confirmatum est, veluti 

 pistorum et quorundam aliorum, et naviculariorum, qui et in 

 provinciis sunt. 1. Quibus autem permissum est corpus habere 

 coUegii societatis "^ sive cujusque alterius eorum nomine, pro- 

 prium est ad exemplum reipublicae habere res communes, 

 arcam communem et actorem sive syndicum, per quem tam- 

 quam in republica, quod communiter agi fierique oporteat, 

 agatur fiât. 



II. Digesta, 47, 22 : de collegiis et corporibus. 



1. Marcianus libro tertio institutionum. Mandatis principa- 

 libus praecipitur praesidibus provinciarum, ne patiantur esse 

 collegia sodalicia neve milites collegia in castris habeant. Sed 



* haberi {ald.}'! Mommsen. 



* societalisve? Mommsen. 



