( 156 ) 



permittitur ^ tenuioribus stipem menstruam conferre, dum 

 tamen semel in mense coeant, ne sub praetextu hujusmodi 

 illicitum collegium coeat. Quod non tantum in urbe, sed et 

 in Italia et in provinciis locum habere divus quoque Severus 

 rescripsit. 1. Sed religionis causa coire non prohibentur, dum 

 tamen per hoc non fiât contra senatus consultum, quo illicita 

 collegia arcentur 2. 2. Non licet autem amplius quam unum 

 collegium licitum habere, ut est constitutum et a divis fra- 

 tribus 3 : et si quis in duobus fuerit, rescriptum est eligere eum 

 oportere, in quo magis esse velit, accepturum ex eo collegio, a 

 quo recedit, id quod ei competit ex ratione, quae communis 

 fuit. 



2. Ulpianus libro sexto de offlcio proconsulis. Quisquis illi- 

 citum collegium usurpaverit, ea poena tenetur, qua tenentur, 

 qui hominibus armatis loca publica vel templa occupasse 

 judicati sunt ^. 



3. Marcianus libro secundo judiciorum jmblicorum. Collegia 

 si qua fuerint illicita, mandatis et constitutionibus et senatus 

 consultis dissolvuntur : sed permittitur eis, cum dissolvuntur, 

 pecunias communes si quas habent dividere pecuniamque 

 inter se partiri. 1. In summa autem, nisi ex senatus consuiti 

 auctoritate vel Caesaris collegium vel quodcumque taie corpus 

 coierit, contra senatus consultum et mandata et constitutiones 

 collegium célébrât s. 2. Servos quoque licet in collegio tenuio- 



* Cela fut permis par le sénatiisconsiilte conservé dans l'inscription 

 de Lanuvium. Voyez supra, p. 143. 



2 Note de Mommsen dans son édition du Digeste : Sic ordina et 

 supple : permittitur tenuioribus stipem menstruam conferre, dum tamen 

 semel in mense coeant [conferendi causa] : sed religionis causa coire non 

 prohibentur, dum tamen per hoc non fiât contra senatus consultum, quo 

 illicita collegia arcentur, ne sub praetextu hujusmodi illicitum collegium 

 coeat {ne sub . . . coeat fortasse del.). Quod non tantum — rescripsit. 



* Marc Aurèle et Vérus. 



* Voyez DiG. 48, 4, 1, i et Paul., Sentent., V, 29, i et 2 {supra, 

 p. 137, n. 2 et 3). 



° Les mauvais manuscrits ont : cclebratur. 



