38 DICOTYLEDONES 



Craxtz non Bell. ) pcrtinerc autumat. Hanc sententiam magis quam cae- 

 teras veritati proximam habet Fee in Flor. Virglliana p. 65. ita tamen ut 

 praeclarus Auctor ambigat ne pruclentius sit consilium herbam sardoam ad 

 Ranunculi dumtaxat genus nec ad ejus speciem rcvocare. 



Arbilrari quidem licet ex iis quae Dioscoiudes tradit herbam sardoam ad Ra- 

 nunculos spectare, haud tamen ad Ranunculum sceleratum L. qui tametsi 

 foliis ad Apium palustre. quadantenus accedat , rarus tamen in Sardinia , 

 oculoque nudo glaber, oculo armalo vix pilosiusculus est, proptcreaque plane 

 rccedit a Ranunculi genere allero lanuginosiore plerumque in Sardinia 

 proveniente Dioscorid. /. c. Frequens est in Sardinia Ranunculus Philonotis 

 Retz ; sed enim tales adducti non sunt neque a Dioscoride, neque a vc- 

 tcribus quibusque specifici characteres quibus sardonia herba vcl ad Ranun- 

 culum Philonotidem, vel ad villosiorem lanuginosioremve alium aut ad aliam 

 slirpem jure possit revocari , quamobrem ad quamnam ex dcscriplis nostra 

 aetate plantarum specicbus sardonia herba vcterum spectet , defmire non 

 licuerit. Praeclarus Sardiniae historicus J. F. Fara postquam in Chorographia 

 Sardiniae lib. i. p. 27. ( J. F. Farae de Choi^ograplua Sardiniae ed. A. 

 Cibrario Eq. ad A. Lascaris March. Taurin. i835. — Opus jampridem ab 

 Auctore exaratum huperque typis absolute editum ) sardoniae herbae graves 

 eflectus ex Dioscoride, Pausania, Soliko aliisque vcteribus adduxit; sardoam 

 nimirum mentem vescentibus adimerc , labiaque contracta risus speciem prae- 

 bere , « id ( scribit ) hac nostra aetate morte duorum nulvensium qui eam 

 « comederint herbam (sardoam) comprobatum fuit ». Equidcm nomina stir- 

 pium vernacula earumque proprietates in Sardinia perquirens, Ranunculi 

 quasdam species promiscue Ranunculu ct Apiu burdu ( Apium spurium ) 

 vernaculo septentrionali nominatas accepi ( vcrnaculo meridionali Apiu burdu 

 cst Apium graveolens sjlvestre ), nusquam vero inveni, vel invenlam ab ac- 

 colis acccpi stirpem quae sardoa, sardonia, sardonica aut Apium risus ap- 

 pellarctur, quaeve vcsccnlibus menlcm adimendo et quadam ncrvorum di- 

 stensione in rictus dehiscerc ora cogendo, sardonii risus imaginem, ut vcteres 

 scripserunt, praebere tradcretur. 



Num vero sardonius risus, cujus decem circiter saecula ante Dioscoridem jam 

 memincrat Homerus , a sardonia herba aut aliam plane diversam originem 

 habucrit, in quaeslionem rcs venit quam praeclare viri cruditi agitaverunt 

 ( Cav. D. Giuseppe Manho Storia di Sardegna 1. p. 3ii. et seq. ■— 

 Cav. D. Giovanm Maria Mameli de Mannelli Carla de logu, traduzione, 

 p. i34- i35. in notis. — D. Lodovic. Baille Disscrt. ined. ). Vetcrcs non 

 omnes herbae sardoniae scd alii aliam sardonio risui origincm jamdiu ad- 

 scripscrant ( Ruell. de natur. stirp. lib. 2. cap. 10G. ). 



