VIII 



Regio inferior nunc plana, nunc collina ejus indolis est, ut propter 

 mitem coeli temperiem haud intermissas plantarum florentium vices 

 offerat, ita tamen, ut aestate, ob penuriam aquarum, paucae eaeque 

 tempestalis propriae vegetationis phases absolvant, caeterae herba- 

 ceae quaeque pereundo, aut arescendo, solis ardore exustam, squal- 

 lidamque tellurem relinquant: exeunte octobri, seu novembri, post 

 effusas quotannis pluvias, reviviscunt herbaceae perennes plantae, 

 flores, fructusque nonnullae iterum adducturae: herbaceae annuae 

 suo quaeque tempore se se proferentes, ab autunmo ad majum ver- 

 nalem tempestatem, nulla interposita mora afferunt. Non alia magis, 

 quam hujusce regionis vegetabilia naturam offerunt eorum, quae 

 etsi ad utramque Mediterranei maris oram, africanam, atque euro- 

 paeam spectent, cognationis tamen vinculo jungi animadversa sunt. 

 Quandoquidem vero feracissimam hanc Sardiniae regionem non omni 

 anni tempestate, omnique sui parte incaute licet adire, non inutile 

 fuerit rei caussas, rationemque obiter pervolvisse. 



Humiliores Sardiniae campos a junio ad decembrem peragranti- 

 bus , alienigenis praesertim , incumbit sic dicta intemperies. Hoc no- 

 mine caussae morbi, ipseque morbus appellari consueverunt, nunc 

 scilicet gastro-enteritis, nunc et potissimum autumno, periodica febris, 

 phlogosi gastro-enterica, aliave identidem stipata. Caussae, prout ex 

 locorum, adjunctorumque diutina observatione judicium mihi esse 

 potest, duae sunt. Alteram, eamque praecipuam praebent miasmata 

 e resolutis vegeto-animalibus principiis promanantia, quibus foecun- 

 diores terrae abundant, illaeque praesertim, ubi hyeme, et vere aquae 

 consistunt aut palustres manent: alteram praestat insigne, quod in- 

 tercedit discrimen inter diurnae, atque nocturnae temperiei maximum 

 gradum, seu illius in hanc quotidiana celeris conversio. Quare no- 

 mine dumtaxat, nec suapte natura, nec propter caussas quibus ad- 

 ducitur, sardoa intemperies a morbis differt in aliLs orbis regionibus 

 simili sub telluris conditione promanantibus, eo quidem gravioribus, 

 quo magis ad circulum aequinoctialem accedimus. Ea vero Sardiniae 

 loca, qiiae supra maris superficiem eminent, collina praesertim, atque 

 montana , omni anni tempestate saluberrima sunt : et postquam 



