LÀ 2 — 7 — 
tes, jam de hoc illove aegro actunt esse, quum radicis ope in sanitatem restitui nequiret, 
noununquam dici audiremus.  Hauc vero ob causam ea saepius, vcl mala iudicatione in 
morbis illius efficaciae haud obnoxiis, vel tot vicibus intra pauci temporis spatium, utuntur, 
ut corpus continuis vomitibus quam pessime exerceant. ]ta equidem memini, e homine 
subrustico in ripa fluvii S. Francisci degente audivisse, se quid de morbo uxoris cogitandum 
sit plane nescire, quum quadraginta Ipecacuanhae dosibus non obsecundasset! Caeterum . 
nullum est dubium, quin Emetica in terris zonae fervidae subjectis effectus prodant multo 
imagis salutares, quam in regionibus frigidioribus, cujus arei causam praecipuam in frequen- 
lia el indigestionum vel ex exigua corporis sudantis refrigeratione perniciosarum et abnor- 
mium systematis nervosi actionum positam esse existimem. — Ea enim mulüplici modo in 
Órganismum agunt vomitandi nisu irritando, turgescentia evacuando, viscerum tonum inde 
restituendo, suetas secreliones reducendo, iniquos nervorum eífectus reconciliando, spasmos 
xniügando, cutem aperiendo, diversarum partium sibi oppositas actiones abstersione infrin- 
gendo atque ad naturalem tenorem revocando, quas quidem egregias virtutes omnes in Ipe-- 
&uanhae radice positas esse videmus. Haud parum vero dignitatis huic remedio additur eo, 
«quod dosi sat larga propinatum vomitus tufissime ciet, alvi contrá secretiones rarius inci- 
iat, quo plurima alia emeticà e. g. "lartarum stibiatum antecellere compertum est. Illius 
enim vi agendi per antagonismum fit, nt, dum tubi intestinalis pars superior ad secretiones 
moveatur, inferior sileat. Nec id impedit, quominus doses ejus minores repetitae simul ex- 
cretiones alvi promoveant.. Inde patet, Ipecacuanham egregie agere in ventris fluxibus atque 
in dysenteriis, quae sub fervido Brasiliae sole sunt valde pertinaces ét tunc perniciosissie - 
mae, propterea quod systema cutaneum, quotidiano solis incitamento adsuetum, dum gravi 
quodam casu depressum; in pristinum vigorem emergere impotens, rigeat et torpescat, ap- 
paratus-sibi quasi polaris intestinorum abdominalium actiones enormes producit et nimiam 
copiam muci, bilis chymique educendo universalem labem paucarum hebdomadum spatio af- 
fert. Talis enim est praesertim diarrhoearuim in Brasilia conditio, ut, nisi medicus princi- 
piis obstet per magnam potus subaciduli mucilaginosi copiam, perspirationem cutaneam re- 
ducentem, saepissime in pessimum ruanl exitum. 1n his igitur tum tractus intestinorum 
morbosas excretiones immiinuendo, quum culis clausae vias iterum aperiendo, mirabiliter 
proficit et remedio alii inquilino, incolis valdé usitato, Güaraná dicto, de quo in posterum 
nobis tractauduni erit, facile palmam praeripit, quippe quod haud sine suspicione obstruendi 
viscera, dum sistat defluxus, adhibetur, Eidem in membranas mucosas glandulasque abdo- 
zninales effectui, quem in diarrhoeis quami maxime salutàrem observamus, deberi videtur, 
quod in febribus inlermittentibus, praesertim locis depressis humidis, ut ad fluvios S. Fran- 
cisci, Paraibam septentrionalem et lignorum s. Madeira etc., grassantibus usus 
sit praeclarissimi. Harum regionum incolae non solum inu morbo illo jam declarato, qui 
forte rectius pro inflammatione hepatis chronica cum organi mole enormiter aucta haber 
possit, sed etiam in affectibus levioris momenti et in diatheseos febrilis prolusionibus, eme- 
ticum e radice paratum tamquam prophylacticum adhibent. —Febribus biliosis el gastricie 
denique eodem remedio inprincipio adversantur. In viscerum abdominalium tarditate, suc- 
eorum spissitudine et visciditate, mercurio dulci nuptam, egregia praestitisse medici opnulli 
