dd 
0E VERZAMELING vaN UITHEEMSCHE 
… zien of Vermogen voorfchryven. Zy beweeren, dat dezelve het kragtigfte Mid. 
… del is voor alle Zwakheden, welke uit een fterke vermoeijing Zo wel van % Lig. 
‚‚ haam als van den Geeft, ontftaan : dat dezelve de Slymige Vogten verdeelt en 
> wegvoert, de Longkwaalen en het Zydewee geneeft, het braaken doët bedaaren, 
„ de Maag verfterkt , de Erensluft opwekt, de Dampen verdryft, de Borft kragten 
, geeft en een Geneesmiddel is voor den korten en zwakken Adem; vermeerderen. — 
…„ de de Levens-Geeften, de Duizeling en duifterheid der Oogen wegneemende en 
_… het Leven verlangende tot eenen hoogen Ouderdom”. in 
— … Men kan onmooglyk denken, vervolgt de Pater, dat deeze Wortel by de Chí. 
… neezen en Tarters in zo groote waarde zoude zyn, indien hy niet beftendig een 
> zo goede werking had. De gezonde bedienen zig dikwils tot Verfterking en Moed: 
geeving daar van, en ik ben van Gevoelen, dat dezelve in handen van een Euro. _ 
peaan, die de Apothekers-Konft verftond, een voortreffelyk Geneesmiddel wore 
‘den zou, wanneer men flegts daar van zo veel Voorraad had, als tot de noodige 
Proeven mogt worden vereischt, om deszelfs Natuur en Eigenfchap Scheikundig ten 
kunnen onderzoeken, en den Wortel, daar die dienftig mogt zyn, in behoorlyke 
veelheid te kunnen gebruiken. ’t Is zeker, dat dezelve het Bloed verdunt, de be= 
weeging daar van vermeerdert, verwarmende is, de Uitdamping bevordert en op 
een aanmerkelyke wyze verfterkt.” | | 
… Na dat ik den Wortel had afgetekend, zegt hy verder, zo voelde ik myn Pols, 
en vervolgens nam ik de helft van den Wortel raauw en niet geprepareerd in. Een 
Uur daar.na bevond ik, dat myn Pols voller en fterker ware; ik had Appetyt, was 
veel friflcher en fterker, en de arbeid viel my veel ligter dan te vooren. Vier Das 
gen daarna was ik zo mat en vermoeid, dat ik naauwlyks te Paard kon zitten, en, 
toen zulks een Mandaryn, die by ons was, vernam, gaf hy my een deezer Wor 
telen. Ik floeg op ftaande voet de helft daar van binnen, en na verloop van een 
Uur was myne vermoeidheid geheel over. Sedert heb ik my dikwils daar van be- 
» diend, en altoos de zelfde uitwerking ondervonden.” Zo ver gaat het Berigt van 
den Pater Jefuiet. | | | 
De Plant heeft een dunnen regten Steel, en wordt ongevaar tien Duimen hoog; 
„Boven komen uit den Steel drie kleinere Steeltjes, van drie of vier Duimen lang, en 
aan ‘t end van ieder derzelven vyf fraai gekartelde Bladen, op korte Steelen. Boven 
groeit uit den Steel een andere die korter is, Loodregt, en op deezen ftaat een ronde _ 
Tros van roode Beffen, wier Steelen zig naar alle kanten uitbreiden, zig vertoonen. 
de als de Straalen van een Zon. Deeze Beflen zyn verdubbeld, en ieder bevat twee 
platte ronde Zaaden, die met een dun Vlies bedekt zyn. Pe Bloemen zyn zeet 
klein, beftaande uit vyf ronde witte Blaadjes; zy hebben ook vyf Meeldraadjes en 
komen uit een Kelk die in vyven is verdeeld. De Wortel is wir, drie of viermaal zo 
dik als de Steel, en loopt aan ‘t End fpitstoe. Deszelfs langte ftrekt gemeenlyk tot 
drie Duimen, meer of min, en dikwils verdeelt zy zig in twee of drie Takken. 
PLAAT er 
De Yavanifthe Haas (113). 
Deeze was byna Zo groot als onze Haazen gewoonlyk zyn, doch bekleed met 
roodagtig bruin Haair. De Kop was klein naar het Lyf te rekenen ; de Oogen hadt 
hy, daarentegen, groot en fterk uitpuilende. De Ooren geleeken naar die der Kat- 
ten, 
59 
9) 
3) 
99 
33 
9) 
2) 
3 
3 
23 
33 
23 
23 
23 
(113) Lepus Javenfis, Catess. Car. HIL T. 18. Mus | Nat. XI Gen. 24. S Svft. Nat & Gen. 26. Sp. 2 
Caudâ abbreviatâ, Palmis tetradaêtylis, Plantis tridac- _Konyn van Tav: 4. op. 3 ft. Nat. Ke B fi 
tylis, Abdomine albo. Mus Eer > Linn. Syt. yn van Java, Nat, Hijt. 1 D. II, Stuk, bladz. En 
