( 13 ) 



Aan deze verplichting voldeed de ondankbarc niet, zoodat Mar- 

 garela naar HoIIand kwam om den cervergetene lot reden te 

 brengen. De graai', nog dieper zinkende, riep zijne aanhangers 

 ten strijde en maakte zich gereed zijne moeder uit het land te 

 drijven. Zoo ontstoiid de beruchte tweespalt, die der Hoekschen 

 en Kabeljauwschen â , welke gedu rende anderhalve eeuvv allerlei 

 rampe n trok over volk en land en zich kenmerkte door onge- 

 hoorde gruwelen 2 . 



Bij de Kabeljauwschen maakten de groote steden de kern der 

 partij uit; de Hoekschen waren vooral slerk door den hoogen 

 adel, en wel door de oudste geslachten des lands, als de Brede- 

 roden, afstammende van het eerste Hollandsche gravenhuis, en 

 hunne verwanten; de Wassenaars, die zich beroemden 't oudste 

 adellijkgcslacht van Holland tezijn; de Duivenvoorden,de Mont- 

 foorts. en verder de Renessen, de Polanen, de Binckhorsten, die 

 van Strijen, Heemstede, Boeckhorst enz. Evenwcl faalde het den 

 Kabeljauwschen ook niet aan vermogende en invloedrijke fami- 

 liën; noemen wij hier slechts de van Arckels, de rijksten en ver- 

 metelstcn, die aan 't grafelijk hof van Holland heerschten, als zij 

 tegen den vorst niet in oorlog waren; de Egmonds, even rijk en 

 fier; de Borselens, in Zeeland; de Culenburgs, aan de grenzen van 

 Utrecht; de Heemskercken en Waterlands, in Holland enz. Aile 



1 Bilderduk leidl den naam van Kabeljauwschen af uit de hofkleeding of 

 die der anibtenaren : blauw met wit of zilver, in schuine ruiten geschakeerd 

 en meer of min gelijkende aan Kabeljauw en. (Zie zijne Vaderl. Geschiedenis, 

 III, 164, alsmede de Verhandeling over de Uoeksche en Kabeljauwsche Par- 

 lijschappen, door Tydeman). 



Voôr 1428 wordt de naam der tvvee partijen in geen staatsdocument aan- 

 gelroffen. De eenen droegen, om zich te onderscheiden, eenen grauwen, de 

 anderen eenen rooden hoed. 



2 Kabeljauwschen noemden zich de partijgenooten van graaf Willem; zij 

 hadden, meenl men, dien naam gekozen omdat zij zich vergeleken bij den 

 kabeljauw, de groolste der visschen aan de Hollandsche kusten en die zich 

 voedt met kleinere visschen, welke hij gedurig vervolgt. Deze benaming was 

 bijzonder scherp, en moest beteekenen dat de partij, die ze droeg, grool en 

 sterk was te midden van machteloozen en zwakken. Hoekschen zinspeelde op 

 den hoek of haak, waarmede de kabeljauw gevangen wordt. 



