SELECTED PAPERS 



worden gezien als een reactie van de natuur tegen het misbruik, dat 

 de mens van de aardoppervlakte maakt. Achter dit leger der virussen 

 ontwaren wij kennelijk weer de schim van homo ignorans. 



Wanneer wij hierbij beseffen, dat reeds thans in vele gevallen uitge- 

 breide maatregelen moeten worden getroffen om het gebruikte plant- 

 materiaal vrij van virus te houden - iets waarop o.m. onze heden ten 

 dage zo belangrijke uitvoer van pootaardappelen grotendeels berust - 

 dan is het duidelijk, dat op dit gebied voor homo militans in de toekomst 

 nog een veel zwaardere en omvangrijkere taak is weggelegd. 



Maar het buiten-menselijke leven bedreigt de mensheid niet alleen 

 door het afsnijden van de voedseltoevoer. Tal van levensvormen toch, 

 waaronder bacterien en virussen op de voorgrond treden, hebben de 

 potentie om de mens zelve tot voedingssubstraat te kiezen. Te weinig 

 beseft de leek, dat wanneer in de laatste decennia pandemieen zijn uit- 

 gebleven en besmettelijke ziekten dus geen grote bressen in de mens- 

 heid hebben geslagen, dit uitsluitend te danken is aan de voortduren- 

 de waakzaamheid van de onderling samenwerkende gezondheids- 

 diensten in de verschillende landen. Deze internationale cooperatie 

 heeft haar hoogste vorm gevonden in de in 1946 in het leven geroepen 

 'World Health Organization' van de Verenigde Naties, een voort- 

 zetting van een overeenkomstige activiteit van de Volkenbond. Juist 

 waar de hedendaagse mens wat betreft de gevaren der besmettelijke 

 ziekten zozeer in slaap is gewiegd, lijkt het niet overbodig hier enkele 

 voorbeelden aan te halen van de plagen, welke in de loop der tijden 

 het voortbestaan der mensheid min of meer ernstig hebben bedreigd. 



Ik vermeld dan in de eerste plaats de reeks van pest-epidemieen, 

 welke in de I4de eeuw over Europa en de overige bekende delen der 

 wereld trokken. 



Aan het boek van F. Eberson, 'The Microbe's Challenge', ontleen 

 ik, dat naar schatting in Europa alleen al 25.000.000 mensen aan de 

 ziekte stierven en in totaal tennaastenbij 60.000.000, zijnde dit onge- 

 veer een kwart van de gehele wereldbevolking van die tijd. Een goede 

 beschrijving van de symptomen der ziekte, welke de diagnose pest 

 buiten twijfel stelt, danken wij aan Boccaccio, die merkwaardiger- 

 wijze zelf in 1348 voor de ziekte vluchtende een vrijwillig gekozen 

 exiel in Florence besteedde om aldaar zijn Decamerone te schrijven. 



Het staat thans wel vast, dat de elkaar opvolgende epidemieen 

 Europa vanuit Azie, waar de pest endemisch is, over het nabije Oosten 



426 



