SELECTED PAPERS 



bekende penicilline zijn behaald, heeft men er naar gestreefd de strijd- 

 middelen, waarmede verschillende microben elkaar onderling be- 

 oorlogen, ook voor dit geval toe te passen. Door isolatie van de aan 

 Mycobacterium tuberculosis antagonistische Actinomyces griseus werd het 

 mogelijk het chemische principe, waarvan deze actinomyceet zich in 

 zijn strijd bedient en dat de naam van streptomycine verkreeg, af te 

 scheiden. Ofschoon het streptomycine voor het menselijke lichaam 

 niet altijd geheel onschadelijk is gebleken te zijn, heeft men er toch bij 

 bepaalde vormen van tuberculose verrassend goede resultaten mec 

 bereikt. 



Voor een punt moet ik eveneens nog Uw aandacht vragen. Men 

 zou kunnen menen, dat de microbioloog thans toch wel zal beschikken 

 over een volledige catalogus van alle onzichtbare levensvormen, welke 

 de mens rechtstreeks kunnen bedreigen, zodat verrassingen in de 

 verdere strijd zijn uit te sluiten. Maar dan moet hierop worden ge- 

 antwoord, dat deze mening onjuist is en dat in de latere jaren ziekten 

 zijn opgedoken, waarvan men op goede gronden aanneemt, dat zij 

 in vrocgere tijdperken niet voorkwamen. 



Gelukkig kan dadelijk hiertegenover worden gesteld, dat er ook 

 sterke aanwijzingen zijn, dat andere ziekteverwekkers, welke in achter 

 ons liggende eeuwen grote ravages hebben aangericht, inmiddels zijn 

 uitgestorven. Als voorbeeld van dit laatste kan worden genoemd de 

 'English sweating sickness', die men voor het eerst beschreven vindt 

 in 1485, maar waarvan men na 1552 nimmer meer iets heeft ver- 

 nomen. 



De eerste epidemic brak uit na de slag van Bosworth en leidde tot 

 een ontbinding van de zegevierende troepen onder Hendrik VII, 

 wiens kroning dan ook moest worden uitgesteld. De ziekte breidde 

 zich over geheel Engeland uit; de mortaliteit was zeer hoog: slechts 

 een op de 100 aangetaste personen placht aan de dood te ontsnappen. 

 Nadien braken in 1507, 15 18, 1529 en 1551 nog nieuwe epidemieen 

 uit, welke zich ten dele ook tot het continent uitstrekten, hierna heeft 

 men nimmer meer van een ziekte met de beschreven symptomen ge- 

 hoord. lets soortgelijks doet zich voor met een enigszins verwante, 

 maar toch duidelijk af te grenzen ziekte, welke bekend staat als 'la 

 suette des Picards', omdat zij het eerst in Picardie is opgetreden. 



Na dit uitstapje over verdwencn ziekten keer ik nog even terug 

 naar het onderwerp van de 'nieuwe' ziekten, een gezichtspunt dat een 



434 



