SELECTED PAPERS 



stelde, dat in het bijzonder de jeugd-generatie van de Bosnegers in 

 Suriname veelal in sterke mate met virulente malariaparasieten was 

 besmet zonder daarvan ogenschijnlijk schade te ondervinden. 



Intussen kan een dergelijke aanpassing ook tot geheel andere con- 

 sequenties leiden. In tal van gevallen is gebleken, dat de passage 

 door een soortvreemde gastheer de eigenschappen van virussen in- 

 grijpend wijzigt. Zo bewerkt het virus van de gele koorts in apen 

 symptomen, welke veel overeenkomst met die der menselijke ziekte 

 vertonen. In muizen geent bewerkt hetzelfde virus daarentegen een 

 vorm van encephalitis, welke in serie op muizen kan worden overge- 

 dragen. Ent men hierop dit virus weer in apen dan treden geen gele 

 koortsverschijnselen op, maar het virus behoudt zijn neurotroop ka- 

 rakter. 



Duidelijk blijkt hieruit, dat wij ieder ogenblik met nieuwe ziekte- 

 beelden ook van de mens kunnen worden geconfronteerd, zonder dat 

 dit op een 'de novo'-creatie van nieuwe parasitaire vormen behoeft te 

 worden teruggevoerd. 



Hiernaast bestaat er voor de mens nog een andere bron voor nieuwe 

 ziekten, namelijk het voor de eerste maal in contact komen met in het 

 dierenrijk reeds ingeburgerde vormen van parasitisme, waarbij steeds 

 de mogelijkheid van een overgang op de menselijke gastheer aanwezig 

 is. Een typisch voorbeeld van een aldus ontstane nieuwe virusziekte is 

 de in 1879 door Ritter voor het eerst beschreven psittacose, waarbij 

 kakatoe's of parkieten ongetwijfeld als reservoir van het zo infectieuze, 

 voor de mens sterk pathogene virus optreden. 



Een tweede geval van een vermoedelijk eerst in recente tijd opge- 

 treden ziekte werd het eerst in 1910 beschreven als een ziekte van de 

 'groundsquirrel' in Tulare County in California. De verwekker van 

 deze ziekte bleek een tot die tijd onbekende bacteriesoort, welke 

 enigszins verwant is aan de pest-bacterie maar daarvan toch duidelijk 

 verschilt. Deze bacterie heeft sedert de naam van Pasteurella tularensis 

 verkregen. Negen jaren later brak in een geheel ander deel der Ver- 

 enigde Staten, namelijk in Utah, een ziekte uit onder lieden, die had- 

 den deelgenomen aan een jacht op wilde konijnen, waarbij een deel 

 van de buit was gestroopt en voor voedsel was meegenomen. Opmer- 

 kelijkerwijze werd in dit geval zowel bij de patienten als bij de wilde 

 konijnen P. tularensis aangetroffen. Sedert is de tularemia, zoals men 

 de ziekte heeft genoemd, niet alleen op vele plaatsen in Amerika, 



436 



