HOMO MILITANS 



mogelijkheid open laat, dat wij zijn beschrijving van het leven in een 

 door pest geteisterde, van de buitenwereld afgesloten stad moeten zien 

 als een transpositie van het leven in een onder terreur zuchtend bezet 

 gebied. Dit neemt evenwel niet weg, dat de reactie van de verschillen- 

 de door Camus geschetste karakters op een voortdurende, niet af te 

 wenden levensbedreiging dermate aanvaardbaar lijkt, dat wij alle 

 reden hebben om te besluiten, dat in werkelijke epidemieen zich soort- 

 gelijke psychische processen zullen hebben afgespeeld. 



Aan het einde van mijn uiteenzetting gekomen laat zich niet langer 

 verhelen, dat aan de keuze van de titel van mijn voordracht een ele- 

 ment van misleiding niet vreemd is. Ik moge dan in het voorafgaande 

 gelegenheid hebben gevonden te doen uitkomen, dat in de ontwikke- 

 lingsgeschiedenis van de mensheid een homo militans in onafgebroken 

 strijd met buiten-menselijke levensvormen in toenemende mate een 

 rol speelt, maar over dit mensentype en over de drijfveren, welke hem 

 in zijn strijd bezielen, sprak ik U niet. 



Hier zou een diepgaande analyse van de levensbeschrijving van hen, 

 die bij deze strijd in de voorste gelederen staan of hebben gestaan, be- 

 langrijke gezichtspunten kunnen openen. Ik zal hiernaar niet streven 

 en bepcrk mij in dit opzicht tot enkele losse opmerkingen. 



Zeker is, dat wij homo militans in zeer verschillende gedaanten kun- 

 nen aantreffen. 



Daar is in de eerste plaats de man, die gedreven door ergernis over 

 de schade, welke een bepaalde levensvorm de mensheid berokkent, 

 zich de strijd daartegen tot levensdoel stelt. 



Een typisch voorbeeld hiervan is b.v. de Amerikaanse specialist 

 J. L. Nicholes, die in zijn recent boek getiteld 'Vandals of the Night' 

 verslag heeft uitgebracht over zijn levenslange strijd tegen de rat en 

 die er zich op kan beroemen niet minder dan 25.000.000 individuen 

 van deze vijand der mensheid te hebben opgeruimd. Hierbij moge nog 

 terloops worden opgemerkt, dat deze veteraan allerminst optimistisch 

 oordeelt over de afloop van de strijd. Op grond van zijn ervaringen 

 is hij dermate onder de indruk gekomen van het grote aanpassings- 

 vermogen van zijn vijand, dat zijn conclusie luidt, dat er op zijn 

 minst een kans is, dat de rat de mens zal overleven. 



Verwant aan deze fanatieke specialisten, maar toch daarvan afwij- 

 kend, zijn nu de strijders, die zich niet tegen bepaalde vijanden rich- 



439 



