IN MEMORIAM A. J. KLUYVER 



merkend zouden blijken voor al zijn verdere onderzoekingen, bestudeerde 

 Kluyver de verscheidenheid in de eencellige micro-organismen en wist hun 

 levensverrichtingen, zich uitende in omzettingen van chemisehe stoffen. vast 

 te leggen. Doch reeds in deze eerste studies uit zijn laboratorium bleek, dat hij 

 - ondanks de hem kennelijk boeiende verscheidenheid - naarstig zocht naar 

 een bindend element in al deze verschijnselen. 



Zijn grote gave tot combineren, zijn overtuigd streven naar het herkennen 

 van het essentiele, kwamen pas duidelijk aan het licht, toen er in de wetenschap 

 van die dagen een strijd ontbrandde over de wijze, waarop de zuurstofover- 

 dracht bij de ademhaling verloopt. In de gedachte van Kluyver waren de ver- 

 schillen, waargenomen bij de stofwisseling der micro-organismen, terug te 

 brengen tot een gevarieerde aaneenschakeling van eenvoudige, stapsgewijze 

 processen, die tot slechts enkele prototypcn zouden zijn te beperken. Met zijn 

 medewerker Donker en tegelijkertijd met de Xobelprijswinnaar Szent-Gyorgyi, 

 doch geheel onafliankelijk van deze, formuleerde hij het grondpatroon van zijn 

 visie op de microbiologic. Zijn 'Eenheid in de biochemie' bracht met een slag 

 ordening in de verwarrende hoeveelheid materiaal. 



Het is nu opmerkelijk dat zijn conclusies niet slechts breder en meer genera- 

 liserend waren dan die van Szent-Gyorgyi. doch dat hij tevens reeds in deze tijd 

 ten voile de grote betekenis van de studie der micro-organismen voor de fysio- 

 logie in het algemeen onderkende. 



Indien inderdaad zijn werkhypothese - een essentiele eenheid in de stof- 

 wisseling van alle levensvormen - juist zou blijken, konden door experimen- 

 teren met de zo hanteerbare micro-organismen, conclusies van algemene 

 strekking worden vi'rkrcgen. 



In de jaren, volgende op deze publikatie. werkte hij doelbewust deze hypo- 

 these uit. Het resultaat van een stelselmatig onderzoek van bacteriensroepm 

 met zeer verschillende stofwisselmgstypen, neergelegd in een reeks van proef- 

 schriften, leidcle op zijn gebied tot een volledige bevestiging van de hypothes^. 

 Het moet hem voorts een grote voldoening zijn geweest te bemerken, dat zijn 

 ideeen ook buiten zijn vakgebied ingang vonden en b^vruchtend werkten op 

 onderzoekingen over de stofwisseling van hogere organismen. 



In het jaar 1930 bereikte Kluyver de uitnodiging een s^rie voordrachten te 

 houden aan the University of London. In deze lezingen bracht hij opnieuw 

 het thema van de eenheid naar voren en formuleerde hij de vergelijkende bio- 

 chemie in haar doelstellingen. Hij aarzelde niet uit te spreken dat de verge- 

 lijkende biochemie, ofschoon op dat moment nog weinig ontwikkeld, in de toe- 

 komst dezelfde betekenis voor de biochemie zou verkrijgen, die de vergelijkende 

 anatomic reeds voor de anatomie bezat. 



Op grond van de onderzoekingen der laatste decennia op het gebied der 

 storwisseling van microben en van planten- en diervveefsels, is zijn conceptie 



561 



