( 072 ) 



parfait. — « Or, continue le Docteur, cette originelle inclination 

 de l'âme serait oiseuse si, en dernier ressort, il n'existait un 

 Être véritablement parfait i. » La portée de cet argument est 



esse, quia rationi ejus répugnât esse ab alio... Voluntas nostra potest 

 omni finito aliquid majus appetere vel amare, sicut intellectus intelli- 

 gere : et videtur inclinatio naturalis ad amandum summe bonum, infini- 

 tum; nam inde arguitur inclinatio naturalis in voluntate ad aliquid quia 

 ex se, et sine habitu, prompte et delectabiliter vult illud. » {De primo 

 'principio, c. IV, n. 24-25.) 



* Intellectus noster ad infinitum in intelligendo extenditur, cujus 

 signum est quod qualibet (juantitate finita data, intellectus noster majo- 

 rem excogitare possit. Frustra autem esset hœc ordinatio intellectus ad 

 infmitum, nisi esset aliqua res intelligibilis intînita. Oportet igitur esse 

 rem intelligibilem infmitam, quam oportet esse maximam rerum, et banc 

 dicimus Deum. Cont. Cent., 1. 1, c. 43. — Omni finito potest aliquid majus 

 cogitari, ex quo declaratur quod intellectus noster habet quandam infîni- 

 tatem respectu sui intelligibiles. întelligihile autem est res. Omni autem 

 potentiœ respondet suus actus, cum potentia ad actum dicatur. Cum 

 igitur intelligibile sit actus et perfectio intellectus, oportet ponere aliquam 

 rem intelligibitem infmitam. Infiniti autem principium non potest esse 

 aliquid finitum, cum nihil agat prieter se ipsum. Oportet autem esse ali- 

 quid quod prœter Deum est impossibile esse. Deus igitur est infinitus. 

 (Variante de l'autographe édité par Uccelli.) — Ce texte, de si haute phi- 

 losophie, nous aide à comprendre d'autres passages, qu'il ne faut pas en 

 isoler : . . « Dicitur quod omnia appetunt Deum, non quidem ipsum prout 

 consideratur in sua natura, sed in sui similitudine ; quia nihil desidera- 

 tur, nisi in quantum habet similitudinem ipsius, et etiam nihil cognos- 

 citur. )) I sent. D. 3. — Cf. I, a. 2. Sum. cont. Gent. 1, 1. il : « Sic homo 

 naturaliler Deum cognoscit, sicut naturaliter eum desiderat. Desiderat 

 autem ipsum homo naturaliter, in quantum desiderat naturaliter beati- 

 tudinem, qure est qusedam similitude divinie bonitatis. Sic igitur non 

 oportet quod Deus ipse in se consideratus, sit naturaliter notus homlni, 

 sed similitude ipsius. w Ces textes expliqueraient cet autre passage 

 du Docteur : « Cognoscere Deum esse, in aliquo communi, sub quadam 

 confusione est nobis naturaliter insertum, in quantum seilicet Deus est 

 hominis béatitude : homo enim naturaliter desiderat beatitudinem; et 

 quod naturaliter desideratur ab homine naturaliter cognoscitur ab eodem. 

 Sed hoc non est cognoscere simplieiter Deum, sicut cognoscens venien- 

 tem non est cognoscere Petrum, licet Petrus sit venions. » — I, q. 2, a. 2, 

 ad. 2™. — Un péripatéticien bien connu, le P. Maurus, reproduit absolu- 



