{ « ) 



richtte, deed inmiddels bij hem zelven het denkbeeld rijzen, 

 een stap verder te gaan en eene alphabetische lijst op te 

 stellen van al de voortbrengselen der typographie in Noord- 

 en Zuid-Nederland in de 15''^ eeuw. Niemand moedisde dit 

 denkbeeld meer aan dan Holtrop. Niet slechts de incuna- 

 belen der Koninklijke Bibliotheek, maar ook die van het 

 Museum Meermanno-Westreenianum te 's-Gravenhage, dat 

 in 1849 door erflating aan het Rijk was gekomen *) en 

 waarin CAMPBt:LL sinds 1857 metterwoon gevestigd was, 

 moesten thans dienst doen. Daarenboven werden uit dui- 

 zenden catalogussen van openbare en bijzondere verzamelingen 

 aanteekeningen gemaakt, door bezoeken aan binnen- en bui- 

 tenlandsche boekerijen Nederlandsche incunabelen opgespoord, 

 en door ontelbare brieven inlichtingen ingewonnen. Zoo 

 groeide de stapel titels en beschrijvingen steeds aan. Ein- 

 delijk werd hij zóó groot, dat er een buitengewone moed 

 toe behoorde, al de verzamelde bouwstoffen te gaan verwerken. 

 Er kwam nog bij, dat volgens het oorspronkelijk plan de 

 uitgave zou geschieden in het Latijn, zoodat de arbeid in 

 die taal was begonnen. Nochtans bleek meer en meer, dat 

 eene uitgave in het Fransch voor de verspreiding, het 

 gebruik en het debiet van het werk veel verkieslijker zou 

 zijn. Inderdaad, men behoeft zich niet te verwonderen, dat 

 Campbell nauwelijks besluiten kon, de hand aan den ploe«" 

 te slaan. Doch de energie van zijnen vriend Martinus 

 NijHOFF kwam hem ten goede. De »Annales de la typo- 

 graphie néerlandaise au XV^ siècle" werden te boek gesteld. 

 In 1874 verschenen zij, zelven een toonbeeld van fraaien 

 druk op goed HoUandsch papier. In de zeventien honderd 

 vier en negentig titels traden de schatten der Nederlandsche 

 typographie gedurende de omstreeks veertig eerste jaren 

 van haar bestaan helder aan het licht; de bibliographie 



*) Zie de gansche toedracht dezer erflating in Campbell's Levensbe- 

 richt van Johannes JFillem HoUrop (in de Levensberichten van de Maat- 

 schappij der Nederlandsche Letterkunde, 1870), blz. 066—668. 



Jaarboek 1890. 4 



