( 5 ) 



Rembrandt kennen ; hij zet de schouders onder de taak en 

 geeft twee boeken, de vrucht van reizen en allerhande na- 

 sporing. En bij dezen arbeid van vertalen, ontleden, beoor- 

 deelen, toelichten, is hij nog geheel zelfstandig werkzaam; 

 geeft hij zijne romans Amazone en Iniüijdwg , zijn Nanno^ zijn 

 Londinias, zijn bundel Gedichten, zijne Vogels van diverse 

 Pluimage, al te gader werken, die op ineer of min duide- 

 lijke wijs te kennen geven wat hij van zijne landgeuooten 

 verlangde. 



Wat verlangde hij ? Met andere woorden : wat is het doel 

 dat hij met zijn onvermoeid pogen heeft nagestreefd? Een 

 natuurlijke aarzeling maakt zich van ons meester als wij het 

 beproeven rekenschap te geven van een anders ideaal. Een 

 ideaal is als de ongeboren vrucht der ziel, die aan de moeder 

 de zoetste droomen van geluk vergunt. Het spreekt evenwel 

 van zelf, dat ik mij aan de taak niet onttrekken mag en 

 u naar vermogen met hetgeen Yosma^er verlangde, met zijn 

 doel bekend heb te maken. 



Maar ik wensch dit te bewaren voor een later gedeelte 

 van mijne nekrologie. Er is een andere vraag die vooraf 

 moet gaan. Vosmaers doel hiug natuurlijk met zijne per- 

 soonlijkheid samen. Het ligt dus voor de hand eerst te on- 

 derzoeken, wat die persoonlijkheid heeft gevormd. YosMAhiRS 

 vorming brengt ons op geleidelijke wijs in aanraking met 

 de meesten zijner geschriften. 



De Bladen uit een Levemhoek (opgenomen in zijn Vogels 

 van diverse Pluimage, S^^ druk, bl. 60 vlgg.), een soort van 

 autobiografisch fragment, verspreiden omtrent de vorming van 

 den auteur een eenigszins verrassend licht. Dit fiagment, 

 geeft zoo goed als niets omtrent de opvoeding van zijn geest 

 en zeer veel, daarentegen, omtrent de opvoeding van zijn 

 gemoed. Over zijn vorming als geleerde ontvangen wy slechts 

 eeuige uitwendige bijzonderheden: de beschrijving van zijn 

 vaders studeerkamer; enkele woorden over het Gymnasium in 

 den Haag. Het verwondert mij, dat hij over deze inrichting 

 niet met meer uitvoerigheid en ingenomenheid spreekt. In 



