( 3 ) 



alles is over boord geworpen, eu van daar de teugelooze 

 willekeur; dat tasten en hollen in den blinde, het zich ver- 

 gapen aan alles wat grillig en bont is, op de wijze der (het 

 woord keert terag) der wilden. De slechte smaak is een euvel 

 des tijds waartegen gewaakt dient te worden". . . » De smaak 

 is ziek". En wat is nu het geneesmiddel? 



Vöorloopig een zeker autoriteitsgeloof. » Wilde, schrijft 

 hij nog in het aangehaalde werk, bl. 182, wilde het Alge- 

 meen zich maar overgeven aan de leiding ten goede en de 

 verlokselen van den Booze op het punt van smaak weerstaan 

 met een: »»Yade retro, Satana!"" Er is dus ook in sesthe- 

 ticis een Booze ; er is een verstok theid die niet luisteren wil ; 

 er is, bovenal, een leiding ten goede ; en ten aanzien van 

 deze leiding hebben de leekeu zich volgzaam te betoonen. 

 VosMAER ziet verband tusschen staatkundig en esthetisch 

 anarchisme. » Thans ', getuigt hij, » heeft de wansmaak, die 

 vroeger een paria, een uitgeworpene of een verscholen boos- 

 doener was, van de vrijheid, gelijkheid en broederschap ge- 

 bruik gemaakt; hij speelt een demokratische rol en zet zich 

 op den voet van gelijkheid met het schoone". Met het bindend, 

 het kanoniek gezag van dat Schoone is het hem zoozeer ernst, 

 dat hij er fabriekanten een grief van maakt, hun smaak 

 achter te stellen bij hun beurs. Koopers, zegt hij, zijn te 

 »berispen", als zij zich iets leelijks aanschaffen ; industriëelen 

 » zondigen" als »zij azen op den wansmaak". » Heilzaam, 

 noemt hij, het bedwang der gilden en der meesterproef". 



Hier staat de pleitbezorger voor ons van iets volstrekts, 

 en dat gehandhaafd wordt tegenover een maatschappij die 

 met haar winstbejag, haar individualisme, hare oübeperkte 

 vrijheid van verkeer, van bedrijf, van inzicht en aantrekking, 

 vöorloopig niet geneigd schijnt een esthetischen opperherder 

 te aanvaarden. »De gustibus est disputandum", zegt Vos- 

 MAER ergens met zoovele woorden. Op kunstgebied zijn de 

 eeuwige beginselen gevonden; de goede leiding, dus de juiste 

 methode, is ontdekt. 



Dat die methode is vergeten ; dat nieuwe gidsen zich op- 



