( 31 ) 



juist iu die dagen te slagen. Vissering kwam de wereld 

 in met een wetenschappelijke bagaadje van meer degelijken 

 en deugdelijken inhoud dan aan verreweg de meesten van 

 zijne tijdgeuooten toebehoorde, en hij beschikte daarenboven 

 over bijzondere gaven, welke allen hem mochten benijden ; 

 — hij kwam met een zeer zelfstandig karakter, niet gewoon 

 voor vreemden invloed te bukken ; — hij kwam met streno-e 

 beginselen van godsvrucht, deugd en zedelijkheid, welke hij 

 te midden van het studenten-leven onbesmet had weten te 

 handhaven ; — hij kwam met eene brandende begeerte om 

 zich tot een man van beteekenis op te werken, en hij kwam 

 in een tijd toen de maatschappij aan mannen van zijn stem- 

 pel dringende behoefte had. 



Bedrieg ik mij niet dan heeft de jongelingschap van he- 

 den aan Vissering en zijne tijdgeuooten niets zoozeer te 

 benijden als het oogeublik waarop het hun gegeven werd 

 hunne praktische werkzaamheid te beginnen ; want kwalijk 

 zou men in deze negentiende eeuw een ander kunnen noe- 

 men, zoo opwekkend, zoo aangrijpend, zoo prikkelend voor 

 jonge mannen, die, bewust van hunne kracht, naar een 

 tooneel zoeken waarop zij die kracht kunnen ontwikkelen, 

 als dezelfde jaren '44 en '45 geweest zijn. De oude orde 

 staat nog overeind, maar de zichtbare teekenen van haren 

 naderenden val zijn overal voorhanden en vermenigvuldigen 

 zich met den dag. 



In Engeland is de staathuishoudkunde uit de leerboeken 

 in de praktijk overgegaan en het stelsel van Adam Smith 

 het programma geworden van de Regeeringspartij. Reeds 

 zijn de meeste slagboomen, welke aan de handelsvrijheid in 

 den weg stonden, opgeruimd ; nog slechts eene laatste in- 

 spanning, en die vrijheid, door Engeland aanvaard, zal — 

 dus acht men zeker — zich met onweerstaanbare kracht over 

 de wereld uitbreiden. 



Tenzelfden tijde wordt op het vasteland van Europa ge- 

 streden, nu niet voor handelsvrijheid, maar voor hetgeen 

 Engeland zoo lang reeds bezat : eene ernstige en zuivere par- 



