( 52 ) 



wetenschappeljike maar ook in de populaire. Met hoeveel voor- 

 liefde heeft hij ons niet in deze laatste den ouden verstau- 

 digeu boer geteekend, die aan allerlei bespiegelingen over 

 hervormingen ten slotte den bodem komt inslaan door zijne 

 nuchtere raadgeving: »Laat toch begaan"; de Schepper heeft 

 het beter gemaakt dan gij het vermaken zoudt. 



Tot bevestiging en versterking van deze wetenschappelgke 

 overtuiging heeft niemand zooveel bijgedragen als de beroemde 

 schrijver van de Sophismes économiques. Al heeft Vissering 

 meer dan één van de fundamenteele stellingen, waarop de leer 

 van de Harmonies économiques berust, sedert zegevierend be- 

 streden, toch zal men niet licht den invloed overschatten, 

 dien FiiÉdehic Bastiat op zijn denken en werken heeft uitge- 

 oefend. Eu hoe kon het anders bij eene zoo zeldzame over- 

 eenstemming van levensomstandigheden, van gaven, van nei- 

 gingen en van geloof als tusschen deze twee mannen werd 

 aangetroffen. 



Bastiat en Vissering zijn jong op denzelfden tijd ; juist op 

 het oogenblik waarop de laatste het praktische leven ingaat, 

 zoekende naar werkzaamheid voor zijnen werkzamen geest, ver- 

 rijst plotseling in Frankrijk Bastiat als een zeldzame meteoor 

 aan den wetenschappelijken hemel en verbaast de ecouomisteu, 

 aau den saaieu betoogtrant van J. B. Say gewend, door eene 

 taal zoo jong en zoo warm, zoo wegslepend schoon als voor 

 en na hem in hunne wereld nooit gesproken is. Beiden strijden 

 voor éénzelfde zaak en met éénzelfde doel, en evenals Vissering 

 begint BzVstiat den strijd met eene reeks pamfletten, waarin 

 men niet weet wat meer te bewonderen óf den geestigen inhoud, 

 of hunne overredende kracht of den zeldzaam artistieken 

 vorm waarin zij gegoten zijn. Beiden hebben denzelfden harts- 

 tocht voor de vrijheid en bij beiden vloeit die hartstocht 

 voort uit éénzelfde bron, namelijk het diep gevestigd geloof 

 aan de leiding van eene wijze en liefderijke Voorzienigheid. 

 Immers wat Vissering aau het jonge Nederland in woord 

 en schrift beeft geleeraard, wat is het anders dan de ont- 

 wikkeliug van de geloofsbelijdenis, die Bastiat in de opdracht 



