401 
Bertol. lc., Visian. Dalmat. 2. n. 946., et Ort. bot. Padov. 1842. p. 
146. n, 64., Tenr. Syll. p. 278. n. 4. Benth. Lab. Le et in DC. Pr. 
P. 12. p. 209-10. n..3. 
Sat. montana Fl. Gr. statim cum typo speciei conjungi nequit, et 
vix hujus loci eam faciet, qui speciei varietatibus non assueverit, Ab- 
solutum de ea judicium nec ego dare audeo. Figura Dodonaei s.c. reapse 
minus felix dicenda, sed ego iis assentiri nequeo, qui eam ad Thymum 
Mastichinam L. adduxerunt, ut maluit Courtois, ex Herb. Dilligemensi, 
in Dod. Pempt. Comment. 2., et cum eo quidam. Loca quaedam a 
G. Bauhino relata (Thymbra Dod., etc.) suspecta mihi sunt, num 
potius. Thymbrae spicatae! : 
Distinetionem a Bertoloni jam evulgatam (S. hyssopifoliae) Ann. 
Se. Natur. Bologn. 1830. p. 407., cum Bentham rejiciendam esse, clare 
et aperte demonstravit, sustinuitque Viviani, Letter. al Bertol., in period. 
eui titulus, Memoriale della Medicina contempor. (Venz. Merlo, Genn. 1841.); 
addens quoque semper hujus speciei lusum habendam 5. variegatam Host, 
A. 2. p. 134. 
Ram ego considero quam diffusa, accepta, et usitata sit haec stirps, 
vix credere possum ipsam neglectam fuisse ab antiquis, adeo ut ejus 
historia recens haberi debeat. Suspicione non careo penes veteres quos- 
dam latuisse sub nominibus modo Saturejae, tum Hyssopi, tune Nepetae 
montanae (Apic.), similibusque denominationibus, Quin? Opinor hanc 
esse Thymbram Virgilii (non vero Dioscoridis, quae S. Thymbra L.) 
Sub-Trib. 2 HYSSOPEAE Endl. 
Hyssopus Medicorum; L. partim, Bentham. Quot de ZHyssopo 
Bibliae, et Patrum diversae interpretationes! Qua obscura nube tegitur 
illius historia! | 
Bertoloni A., Miscell. bot. 20. (1858.), sermocinatus est de Esob sive 
Hyssopo Seripturae Sacrae, inconsultis doctissimis, et eruditissimis viris, 
Claudio Salmasio, et Olao Celsio, qui hoe idem argumentum pertrac- 
tarunt. Oh quam impudenter egit! Hyssopus in Biblia memoratus, fra- 
grantissima generatim planta, tune humillima (Reg. 3. e. 4. v. 33.), 
pro qua Pottia truncata Brch., et Schimp. (Gymnostomum, Bryum antea) 
cum Hasselquistio habita est: alias elata, in cujus ramo superposita est 
spongia aceto imbuta, quam milites Christo crucifisso praebuerunt 
(Evangel. secund. Johann. e. 19. v. 29.; cf. et Exod. c. 12. v. 225 
Levit. e. 14. v. 4., et 6.). In tanta sententiarum varietate pro postremo 
hoe interpretando Hebraeorum sob, ea quae mihi magis arridet, illa 
est quae subsistit in Rosmarino officinali! Ast prudenter Abenezra Arab. 
fatetur, se quamnam esse plantam Hyssopum ignorare; rectius vero 
dixisset plantas; nam firmiter credo, non unicam tantum speciem in 
Sacris Libris designari sub nomine Zsob, vel Hyssop Hebraeorum et 
Patrum, Jufa, etc. Arabum. 
Scientiam ingressi, relictis E 
seoridis l. 3. c. 27., qui diversissime int 
Inter plantas Labiatas, extra etiam; nam, 18 re 
isl faradt qui dyw viderit in Gratiola officinali, et haec magna 
fuit saltatio. Pro certo non est tuta eorum sententia, qui, cum Trago, 
Hyssopum officinalem exhibuerunt; et miror Sprengel, qui in doctissimo 
mysteriis, nobis se officit Hyssopus Dio- 
T erpretatus est: cireumeundo 
ut nobis relatum est a Mat- 
