452 
et Willdenow, non ita placet ut tute recipiendum esse duxerim; laudo 
potius Bertoloni, qui hane prolationem cavit. Sed recipiendum duco Hor- 
minum alpinum luteum, Betonicae spica: an Betonicae species? Ray Hist, 
pl. 1. L 11. p. 547. n. 23. Iste nullum auctorem citavit veluti si no- 
vissimam speciem describeret; reapse planta à la Grande Chartreuse 
reperta est. Etiam in monte Baldo indicata fuit; sed ibidem inventam 
fuisse a Pona non liquet; nam de illius Bet. alpin. alb. flor. diversum 
judicium ab illo dato de Cordi, et Clusii plantis pronuntiare nequi- 
verim. Attamen compertum est B. luteam in m.* Baldo detectam fuisse 
a neotericis, et Bet. Montis Baldi flor. alb. Ovid. Montalb. Hrt. Bo- 
tanogr. Ind. p. 19., Iconogr. 3. p. 188., ut et Bet. albam Tabern. ad 
hane de qua agimus speciem, fidenter sistimus. 
Sub-Trib. 3* MARRUBIEAE Endl. 
Fracastora Nob. Sideritis L. Inextricabiles mihi esse plantas 
hujus nominis penes Dioscoridem (l. 4. cpts. 33, 34, 35.) fateri cogor. 
Earum primam $Stachydem quamdam neotericorum referre dicerem, 
quamvis neque pro aliqua nostrum Sideritide repugnare videatur. Con- 
tendit Matthioli ipsam sistere Lycopum europaeum, qui tamen saxosa 
loca fugit! Stachydem erectam voluerunt Ruellius, Fuchsius, potiori, 
forte, judicio. Sibthorp et Smith, Gr. Pr. n. 1332., Sideritidem Diosco- 
, ridis, cum dubio, ad Sid. romanam citarunt; neque dubitarunt Adanson, 
Famill. Pl. 2. p. 605., Sprengel, Gen. pl. n. 2316., genus hocce nu- 
periorum Dioscoridis conclamare sustinuerunt; Clusius Sid. hirsutam, 
de qua mox; Columna, Eephr. p. 130. seq. Stachydem salviaefoliam 
Ten. Sideritis 2. Dioscor., ex Anguillara, Sempl. p. 257., vel prius 
adhue ex Guilandini Theon, apud Graecos ea dicitur planta, fide Her- 
modoro Listarco, quae Italis Pimpinella vocatur, scilicet Sanguisorba 
minor. Quae quum sit minus oppugnata planta inter Dioscoridis Side- 
ritides, potiori ratione hoe sibi nomen tulisset. Accessit Fraas, Fl. Class. 
p. 78., hie loci Poterium polyamum W. Kit. supponens. 
De tribus Sideritidis speciebus disceptavit Ruellius (Hist. St. LA 
e. 112. p. 188-9.) Graecos , Pliniumque interpretare studens. Prima 
ejus species est Stachys erecta; secunda a G. Bauhino pro Osmunda 
regali interpretatur; e Plinio (Nat. h. l. 25. c. 5. vel 19.) evidenter 
imitata, pro Sanguisorba majore cum hujus interpretibus a quibus- 
dam declararetur; tertia a Ruellio Crapodina dicta, pro Sanguisorba 
minore explicatur. 
Postrema autem Sideritis Anguillarae, et Dodonaeo fuit Geranium 
Robertianum; Columnae Sanicula officinarum; Sibthorpio, dubitanter, 
vel Scrofularia Ruta canina , aut Serof. lucida (Gr. Pr. ns. 1454-5.). 
Mihi haec tertia Sideritis , quae Heraclea Cratevae quoque est, prae 
omnibus obscurior mansit. Sed hoe mihi liquido patet, nomen a Dio- 
scoride adhibitum ad designandas diversorum generum plantas, pro 
nulla specie tute recognitum (Plinio consulto omisso), accipi nequi ab 
us, qui rationem facti reddere cupiunt, quique castigatam nominum 
collationem requirunt. Rejicio aeque Heisteriana nomina, eo quod re- 
cepta Sideritide, Naviculariam et Mappiam summo cum artificio m- 
struxerit: cf. Fabric. En. pl Hrt. Helmst. ed. 2. p. 91., et p. 98. ac. 
p. 106. Item dico de Moench, qui Sideritidem, Hesiodam, et Burgsdor- 
