APPENDIX 



bus vrgemus.eulpamque nortram illi imputsmus.Genuit vencna,fed quis inuénit illa pf aïtér f18 

 minemSCauere ac rcfugere alitibus ferisquefatis eft. A tqj cum in arbores exacuant limentque 

 cornua eleplunti,& duro laxo rhinocerotes,& vtroque apri dentium ricas,fciantque ad nocen» 

 dum fe priparare animalia^qiiod tamcn eorum tela fua excepto hotnine venenis (ingit t Nos & 

 fagiltas vngimus , & ferro ipfi nöcentius aliquid damus . Nos & flumina inficiraus & rerum na- 

 tura: elemcnta.ïpfum quoque quo viuitur ae'rem in pcrniciem;vertimus . Ncquceft vt putemus 

 ignorari ea ab animalibus,qua: quidem qua; prepararcnt contra ferpenrium dimicatinncm.qux 

 poft praelium ad medendum excogitarent indicauimns . Nee ab vllo prater hominem veneno 

 pugnatur alieno. Fateamur ergo culpam , ne ijs quidem qus nafcuntur contenri.-etenim quan- 

 dopluraearum generahumanamanu fiunt . Qyid .' non & hommes quidem ad venena na- 

 Icuntur.' Atra hominum ceu ferpentium hngua vibrat.tabelque animi contreSata adurit culpan 

 tium omnia .acdirarumalitum modo, tencbrij quoque &ipfarum noftium quicti inuidenti» 

 um gemitu ( qua; (bla vox eorum eft) vt in aufpicatarum animantium vice obuij quoque vetent 

 agere,aut prodelTe viti-.Nec vllum aliud abominati fpiritus prjemium noucre,quam odiflc om- 

 ina. Verum & in hoc eadem natura; maiertas tanto plures bonosgenuitac f rugi,quanto fertilior 

 in ijs qua; iuuant aluntque : quorum xrtimationc & gaudio nos quoque reliöis xlluatione (uas 

 iftis hominum turbts,pergamusexcolerc vitam:eOque conftantius.quo opera; nobis maior quï 

 famje gratia expetitur . Quippe (er mo circa rura ell, agreftefque vfus.fcd quibus vita honofqu» 

 apud prifcos maximus fuerk. 



«J De ijs qui in agri & bortotttm cutt ftom* iiujlrei futriuu ,« Plinij hbro 

 decimoofiauo t capite tertio* 



QVAE NAM ergotantxvbertatiscauflaerji<[pforumtuncmanibus imperatorum coie» 

 ,. bantur agri ( vt fas eft credere ) gaudente terra vomere laureato , & triumphali aratore, 

 fiue ilh cadem cura femina trar3abant,qua bella cademque diügentia arua difponebanr, qua ca- 

 ftra.fiue honetlis manibus omnia lsetius proueniunt.quoniam & curiofius fiunt. Serent'cm inue 

 nerunt dati honores, Serranum , vnde cognomen. A rand quatuorlua ïugcra in Vaticano, qua 

 prataQuintiaappellatur,Cincinnatoviatorattulitdiciaturam,&quidem(vttraditNorb'anus) 

 jmdo plenoque pulueris etiamnum ore.Cui viator.Vcla corpus.inquit.vt proferam fenatuj po- 

 puhque Romam mandata.Talcs turn etiam viatorts erant, quibus idipftim nomen inditum cft 

 f ubinde ex agris fenatum ducefque accerfcntibus . At nunc eadem illa vinfli pedes , damnat» 

 manus,in(cnptl vultus exercentmon tarnen furda tellure, quï parens appellatur, colwuc dici» 

 tur & ipla.honore hmc allumpto.vtnunc inuita ea,& indigne (erenteercdatur id fieri. Sed nos 

 miramur ergaftulorum non eadem emolumenta eflc qua: fucrunt imperarorum.Igirur de cultu 

 raagn urscipere principale fuit & apud exteros.Siquidem & reges fecere Hieron.Philomctor 

 Attalus,Arthelaus:& duces Xenophon,& Pcenus etiam Magoicui quidem tantum honorem (e 

 iiatus nofter attnbuit Carthaginc capta.vt cum tcgulis Africa: bibhothecas donaret vnius eius 

 «Juodetnginta volumina cenferct in latinam linguam transfcrcnda.cum M.Cato prïcepu con 

 didillet,penti(que li ngui l'unici dandum negocium : in quo prscefsit omneis vir rum clanf- 



limifamiha:D.Sy)lanus,fapientia-compofitirsima;.QuosfcqucremUrpra:texuimusinhoc vo- 

 lumine non mgrate nominando M. Varronem.qui oclogefimum primum vicx annum aeens de 

 €a re prodendum putauit. b ' * 



f Uns tgricol*nm,& que t>t>feruunddin dgT6pdr<mdo,rx Plinij Ut-.iS.cipiteöUiitt6 

 po R 1 I S i S I M 1 viri & m.lites ftrennuifsimi ex agricolisgignuntur , minimeque male co- 

 * gitantes.Prïdiumnecupidcemas.Inrerufritaoperineparcas.inagro emendo minime. 

 Quod male emptum eft .femper petnitet . Agrum paraturos , ante omnia intueri oporteta. 

 quarum vim,& vicnum. Singula magnas inrerpretationes habent, nee dubias , Cato in conté» 

 minis hoc amphus aftiman mbet , quo paclo niteant . In bona eft, inquit , reeione bene niterc. 

 Atnhus Regulus ,11e Punico bello bis conful, aiebat, neque fcecundilsimis locisinfalubrem a- 

 grum parandum,neque effcetis faluberrimum.Salubritas loei non Temper incolarum colore de 

 tegitur,quon,am affucti m peftilentibus durant . Prxterea funt quidam partibu» anni falubrial 

 nihil autem lalutare eft , nih quod toto anno falubre . Malus eft ager , cum qua dominus luöa» 

 tur. Catoinierpnroafpectariiubet.numfolumruavirtutevaleatquadiaum cft pofitione Vt 

 operariorum copia prope fit , oppidumque validum i Vt nauigiorum eue flus vel itinerum •' Vt 

 bene *d,hcatus & cultus, [n q,,o falli pleros<jue video.Segniciem enim prions dommi pro em» 

 piore effe arb.trantur. Nihil cft damnoi.us dtferto «gro. Itaque Cato , de bono domino melms 

 cmi,nec temere contemnendam alienam difciplinaro: agrocjue vt homini.quamuisqueftuofui 

 J.t,li tamcn & fumptuofus , non multum fupereffe. Illc in agro quïiluofifsimam iudicat virem- 

 non trultta.quomam ante omnia deimpenüetationecauit.l'j:oiimehortosirriguos:necidfal- 



b ij h£ 



