WILLIAM DE RUBRUQUIS ad. 



1253. 

 nocte, & quinque equos dabant nobis ad equitandum. 

 Eramus enim quinque personae. Ego & socius meus [I. 73.] 

 frater Bartholomeus de Cremona, & Goset lator praesen- 

 tium, & homo dei Turgemannus, & puer NIcolaus, quem 

 emeram Constantinopoli de nostra eleemosyna. Dederunt 

 etiam duos homines qui ducebant bigas & custodiebant 

 boves & equos. Sunt autem alta promontoria super Mare 

 a Kersova usque ad orificium Tanais : & sunt quadraginta 

 castella inter Kersovam & Soldaiam, quorum quodhbet 

 fere habet proprium idioma : inter quos erant multi Goti, 

 quorum idioma est Teutonicum. Post ilia montana 

 versus Aquilonem est pulcherrima sylva in planicie, plena 

 fontibus & rivulis : Et post illam sylvam est planicies 

 maxima, quae durat per quinque dietas usque ad extremi- 

 tatem illius provinciae ad aquilonem, quae coarctatur habens 

 Mare ad Orientem & Occidentem : Ita quod est unum 

 fossatum magnum ab uno Mari usque ad aliud. In ilia 

 planicie solebant esse Comani antequam venirent Tartari, 

 & cogebant civitates praedictas & castra ut darent eis 

 tributum. Et cum venerunt Tartari, tanta multitudo 

 Comanorum intravit provinciam illam, qui omnes fugerunt 

 usque ad ripam Maris, quod comedebant se mutuo vivi 

 morientes : secundum quod narravit mihi quidam mer- 

 cator, qui hoc vidit : Quod vivi devorabant & lacerabant 

 dentibus carnes crudas mortuorum, sicut canes cadavera. 

 Versus extremitatem illius provinciae sunt lacus multi & 

 magni : in quorum ripis sunt fontes salmastri, quorum 

 aqua, quam cito intrat lacum, efficit salem durum ad 

 modum glaciei. Et de illis salinis habent Baatu & Sartach 

 magnos reditus : quia de tota Russia veniunt illuc pro 

 sale : & de qualibet biga onusta dant duas telas de cottone 

 valentes dimidiam Ipperperam. Veniunt & per Mare 

 multae naves pro sale, quae omnes dant tributum secundum 

 sui quantitatem. Postquam ergo recessimus de Soldaia, 

 tertia die invenimus Tartaros : inter quos cum intraveram, 

 visum fuit mihi recte quod ingrederer quoddam aliud 

 saeculum. Quorum vitam & mores vobis describam prout 

 possum. 



183 



