WILLIAM DE RUBRUQUIS ad. 



1253. 



bullire sicut vinum novum, & acescere sive fermentari, & 

 excutiunt illud donee extrahant butirum. Tune gustant 

 illud ; & quando est temperate pungitivum bibunt : 

 pungit enim super linguam sicut vinum raspei dum 

 bibitur. Et postquam homo cessat bibere, relinquit 

 saporem super linguam lactis amygdalini, & multum 

 reddit interiora hominis jucunda, & etiam inebriat debilia 

 capita : multum etiam provocat urinam. Faciunt etiam 

 Cara-cosmos, hoc est nigrum cosmos ad usum magnorum 

 dominorum, hoc modo. Lac equinum non coagulatur. 

 Ratio enim est : quod nullius animalis lac nisi cujus fetet 

 venter non invenitur coagulum. In ventre pulli equi non 

 invenitur : unde lac equas non coagulatur. Concutiunt 

 ergo lac in tantum, quod omnino quod spissum est in eo 

 vadat ad fundum recta, sicut fasces vini, & quod purum 

 est remanet superius, & est sicut serum, & sicut mustum 

 album. Faeces- sunt albs multum, & dantur servis, & 

 faciunt multum dormire. Illud clarum bibunt domini : & 

 est pro certo valde suavis potus & bonae efficacias. Baatu 

 habet 30. casalia circa herbergiam suam ad unam dietam, 

 quorum unumquodque qualibet die servit ei de tali lacte 

 centum equarum, hoc est, qualibet die lac trium millium 

 equarum, excepto alio lacte albo, quod deferunt alii. 

 Sicut enim in Syria rustici dant tertiam partem fructuum, 

 quam ipsi afferunt ad curias dominorum suorum, ita & isti 

 lac equarum tertias diei. De lacte vaccino primo extrahunt 

 butyrum & bulliunt illud usque ad perfectam decoc- 

 tionem, & postea recondunt illud in utribus arietinis 

 quos ad hoc reservant. Et non ponunt sal in butiro : 

 tamen propter magnam decoctionem non putrescit : & 

 reservant illud contra hyemem. Residuum lac quod 

 remanet post butirum permittunt acescere quantum acrius 

 fieri potest & bulliunt illud, & coagulatur bulliendo, 

 & coagulum illud desiccant ad solem, & efficitur durum 

 sicut scoria ferri. Quod recondunt in saccis contra 

 hyemem : tempore hyemali quando deficit eis lac, [I- 76.] 

 ponunt illud acre coagulum, quod ipsi vocant gri-ut, in 

 utre, & super infundunt aquam calidam, & concutiunt 



189 



