De ahatomicis etc. 31 



nascenli Reipublicac juiejurancio firmaret. Eorum recordamur 

 soUicitiiilines , et angores, qui novo, et prorsus incognilo re- 

 rum ordini fidem suam polliceri cogebantur . Ex conscientia- 

 rum moderatonhus alii prohibebant illud , ut vocabant^ civi- 

 cum juramenUun , alii perrniltebant , iniperabant alii . Omni 

 ideo exteiiori auxilio , et lumine expertes homines doctrina, et 

 virtule clarissimi in mentem , et cor suum intiospicientes se 

 jurare posse, et debere pulabant; atque hi plerique fuerunt . 

 Alii probitale, et doctrina aeque clarissimi in se pariter inqui- 

 renies censuerunt, se nee jurare posse, neque debere. Gaha- 

 nus inter hos fuit. In legis severitatem ille eliani incidit; ca- 

 thedris, quas in Archigymnasio , et in Instituto occupabat, ea- 

 rumque stipendiis exspoliatus est. O utinani quod Papiae paul- ' 

 lo ante acciderat , Bononiae iterum accidlsset ! Athenaeum Ti- 

 cineuse visum Italiae victor se contuht; Professorum collegium 

 eum excipiebatj atque reverebatur. Ubi est Scarpa^ quaesi- 

 vit ille. Haec ei responsa fuere ; Quod civicuni dare jusjuran- 

 dum negaverit, nobiscura esse non potest. Nil, inquit, refert: 

 si nobis non favet, favebit: in pristinam suam dignitatem re- 

 stituatur. Tunc enim armorum vis legibus potior erat . Sed 

 serius in Bononiensem regionem , quam in Papiensem , exte- 

 I'orum armorum torrens irrupit; idemque victor Italiae ita ci- 

 to Archigymnasium nostrum adivit, lit jurisjurandi civici lex 

 vel nondum lata esset, vel poena neminem affecisset. Ego e- 

 nim sic puto , eum, si in Professorum coetu minime Gnlva- 

 nuin vidisset, rogaturum quidem fuisse: ubi Auctor est Gal- 

 vanismi ? caussaque ccmperta , ad pristinam dignitatem Gal- 

 vanum , quemadmodum Ticinensem Anatomlcum , revocatu- 

 rum; neque Bononiam, Italiam, omnesque disciplinas splen- 

 dissimum lumen suum extinctum dohturas tam subito fuisse . 

 Et siqi\idem ex vulgo quidam cum in virum doctrina, et vir- 

 tute perspectum fortuito incidat, libenti animo locum ei ce- 

 dit , eumque reverenter salutat ; sapientiaque , et virtus usque 

 adeo valent, ut vel feroces sicarios exarment, quod Lodovi- 

 co Areosto contigisse fertur; multo magis sane nobilia, effica- 

 cia, et consolatoria sunt principum exempla ( quod Dei bene- 

 ficium est, non admodum perrara ) qui sapienliara, atque vii"^ 

 lutem communibus vitae miseriis levaveriot. 



