o 



96 rnii.ipri SciriAssn 



ulmis cnirn absonnni foict, si velera aedificioram monnnien- 

 ta perspicientes nequaquam scirent, qneis majus, vol niinus iti- 

 sit pretiiim , et qua praecipiie forma praestent, ipsi igftorarent. 



Sed nbinam Pulcliriluiliiiem Archilecloiiicarn silain esio dice- 

 inus ? Phllosopbi coinpliues ( inqiiil Mililla ^c.iptorum hiijus 

 generis celebralissiimis) din mLdtumqiie immoral! sunt in di- 

 squisitione circa Pulchri naUiram, sed per dumctum non tarn 

 periculosum , quam inniilc versati sunt. Est animi, subjicit il- 

 ia, sensibus alfici, qui intima suavitate pormulceant, nee sub- 

 tiliorem patianiur ratiocinationem, quique expcrientia tantuni 

 pateant . Attamen id quoque recipiendo, quod in quaeslioneiu 

 cadere posset, opus est, no sensus hujusmodi oriaiur ex opi- 

 nione praejudicata , per quara animus judicium quandoque de 

 rebus profert, pene nulla antecedente deliberatione. Revera idem 

 Militia hoc ipsum subinde faietur edisserens : Pulchri, aut Tur- 

 pis imagiuem saepe ortum ducere ab ipsi consuetudine, pro- 

 pter quam nonnuUa cernimus, qu.ie omnium coUaudalioue ad- 

 probantur. Hinc Graecorum architectura aeque ac Romano- 

 rum placuit: Gotbica aliquando in deliciis fuit^ et aliae post- 

 ea non formae , sed deformitates architectonicae . Graeca , et 

 Romana rursus placere caepit , perinde ac si ratio rerum no- 

 varum architectouicam Pulchritudinem nioderari velit , et re- 

 gere: quod nullo est paclo ferendum . Quapropler ne feren- 

 dum erit quidem illud, quod Pulchritudo architcctonica tanlum- 

 modo constet ex praeceptis Architectorum etiam graviorunij 

 aut exemplis monumentorum Architectonices eliam celebralis- 

 simorum : namque illi ahquando inter se dissidentes sunt, haec 

 vero non semper vitiis carent. Ideo raiionem banc malefidam 

 ableganteSj opus est tuliorem aliam inquirere. Ars aedifican- 

 di ab origine expendalur ; cjusque adcurata investigatione , 

 philosophicis sublilitallbus praelermissis , tuliorem judicii nor- 

 mam circa res architectonicas adipiscemur . 



Sed de ejus origine magna intercercedit quaestio ; quum 

 nonnulli e mapalibus , alii auiem e spelancis deductam autu- 

 ment. Istorum senlenlia prius expendenda est, quae est etiam 

 anliquior et receptior. Homines, Vilruvius inquit, pluvia, ven- 

 tis , aestu , et frigore conflictali naturali quodam iusiinctu a- 

 nimum intcndere debuerunt, ut quaererent quomodo caverent, 



