ii6 Opuscula 



nicanJo pcrllneat. Praccipiuim hiac est commodum,c[uotl pro- 

 lluvii intenslo in ij)sa origine dignoscalur, seu cum primiius 

 dicuiui filuin iiivadit. Videbimus Galvauomelrum, proul vulgo 

 adliibutur, id miniine praestare, quin imo posse circa haec 

 fallacias ingererc. Iiucrea in ipso initio conferre putaraus baud 

 Icviter, si nonuulla, quae in hujusmodi arlilicio adbibcndo, uec 

 non appcudice succedanea minus rede occurrunt, exponamus. 

 Corpus niagnelicum exsternum in acu oblirnianda adversus 

 punctum scalae quodcuraque, neccssario distrahit aHquanlu- 

 lum systema inslrunicnti mobile ab situ, in quo e regione ejus 

 puncli consisterct, si ab opporiuno profluvio clectrico defixum 

 haberclur. Vires, quae ad acum obfirmandam concurrunt, sunl- 

 corapoucnies gcminae horizontales, et perpendiculares acuima- 

 gnclismi terrcslris; actio, quae ab corpore magnclico cmergitj 

 ct parva ex parte pondus acus, imo totlus mobilis galvano- 

 metri systeraatis. Ipsae aequilibrio consislere inter se debent 

 per filum suspensionis hujusce systematis , et per punctum fi- 

 ll ejusdem unice fixum. 17acile est perspicere, quod acus per 

 se ad magnetem exsternum, quoad possibile sit, appropinqua- 

 bit, ac proinde leviter rotabit polum magnetis ipsius remo- 

 liorem versus zero deferens: hinc filum memoratum a perfe- 

 cta verticali decb'nabit. Magnetem rapide amovendo filum hoc, 

 alque acus pristinum statum libcre atque illico recipient. Ideo 

 prolluvium electricum raultiplicanti Galvanometro inductum 

 in mobili ipso systemate motum inveniet, quo motus ab eo- 

 dem profluvio commnnicandus quodammodo variabitur. Pars 

 hujusce moius praeconcepta , ad quam magis spectandum est, 

 ea erit, per quam acus parvam rolationem modo indicatam 

 diQingere cogitur. Gum id momento efficiatur, quod cum al- 

 tero confunditnr moiionis profluvii per filum galvanometri- 

 cum, nobis eflingere poterit relrocessum quemdam ab hocce 

 profluvio niinime praepcditum, atque in quibusdam casibus 

 hoc minlme respicientes, justo minus hoc ipsum profluvium 

 expendere possemus. Fallacia eo magis exllmescenda est, quo 

 altius agitur punctum, ubi profluvium invenit acum. Verumta- 

 mcn satis est banc erroris caussam cognosccre, ne ab ipsa de- 

 cipiamur. Aliunde recte prospicere non desinit, nam suspicio- 

 nera omnem tollit quomiiuis arlificium nostrum ultra fas in 

 antu aestimari possit. Aliter fit de incommodo, quod neccssa- 

 rio sequitur usuin memorali artificii . Peraegrc fit ut obfir- 



