Opuscula 15; 



dils, quae inductioncra habent magncto-electricam , antequam 

 caetcra, dedcienlibus, nempe quod hie expressimus, opportune 

 concludi potest. Sed tameu nullo roodo nobis videtur hoc li- 

 cere, ul judicenuis eleracnta et arlificia quaedam vi cl effica- 

 cilate rellfjuis praestarc(N. 2.°), sic ut talein compaiationern 

 concrptaui habcanius ad argumentandura protluvia ex arlificiis 

 amplioribus, scilicet magneto-electrica, elFectus giguere miilto 

 tenues ad galvanornetrum (N. 3.°)-, nam arlificia hujusmodi 

 natura sua miiiirae comparabiles sunt. 



Sed ablcgaio etiara hoc medio comparationis lermino inter 

 profluvia ct profluvia (aniplitudine scilicet artificiorum evo- 

 luiionis in eisdem) conclusiones lamen Aucloris ablegandae 

 minime vidcntur. Reliqui termini medii , quibus is utitur, 

 sunt tres eftectus: declinatio ad galvanornetrum, scintillatio , 

 actiones chcmicae. Equidem conferendo inter se, ut ad e- 

 xemplum N. 3.° , priores duos tam per profluvia magne- 

 to-electrica , quam per voltiana , discrepantiam introspici- 

 mus inter eadem , pro qua sciscitamur: unde flat , ut pro- 

 fluvia magneto-electrica in galvanometro agant minus quam 

 videretur ab eorum scinlillalione emergere? sive quomodo fiat 

 quod voltiana minus scintillent, nempe scintillando minoreni 

 vim ostendant quam per devialionem ad galvanornetrum? Ut 

 hiscc quacstionii)us adaequate responderetur, noscere oporie- 

 ret: cur profluvia thermo-electrica nunquam scintillent, quan- 

 tacumque vis ea sit , quam produnt actione in indice galva- 

 nometrico^ et ita etiam qua de causa profluvia circuilus e- 

 lectrici ordinarii indicem ipsum minime dimoveant , quan- 

 tamcumque vim scintillatione praeseferant . Nam discrepan- 

 tia ante notaia inter duos effectus cum sit, quoad nnam- 

 quamque haruin specierum, maxima, si per ipsas eadem op- 

 portune obtineret explicalionem ,nosceremus eliam quid lenere 

 dcberemus circa profluvia alterius duplicis speciei. Jam vero 

 noium est, quod defcctus actionis in galvanometro profluviorum 

 machinae ordinariae partini tribuatur nimium fugaci illorurn 

 praesentiae,parlim inertiae massae,quam urgere deberenl: quod 

 tali defectu non obstante, ex. gr. , intelligilur eadem massae 

 aequali aut majori posse, ut reipsa possunt, vlrtutem magne- 

 ticam communicate. Ad hunc alterum effectum, tenemus ipsis 

 pervincenda esse fluida subtilissima inertiae sat tenuis infra 

 omnem inertiam corporum ponderabilium . Primus hisce ra- 



T. III. i8 



