i4o Opuscula 



]\iiov'o condcnsatore (^lattro-dinaniico =- qiiamvis in cadem 

 sermo non sit nisi de proflaviis voltiaais, quapropler si ilia 

 cam voltiaais coaiparare velimus , opus est his quoque po- 

 iiere magnam fili dedactoris longitudlnem, Advertalur qaod 

 dum protluvia , de quihus loquimur, admodara reraitlunt , 

 quod ad effectual galvaaomelricum atlinet , mode conirau- 

 iii eadem expendendo , scintilla aliter per Nobili prodit ex 

 ipsis niomeuto opporluaissiaio , idest quaado coram iotea- 

 sio maxima est. Postremo animadverlatur, quod tam cum 

 Jiostra appeadice quam sine galvanomeirum commune dua- 

 ])us acubus inslructura proQuvio machinae Nairne minima 

 movetur , aut explosioae apparatus Leydcosis : alque ideo 

 roncludcndum erit , quod nova profluvia , quoad effeclus , 

 voltianis assimilaatur poiius quam profluiis electricitatis com- 

 munis . Analogia inter haec, et priora ilia unice institui po- 

 test circa communem rapiditalem : sed haec ipsa analogia 

 est omnino apparens. Verum est ia ulrisque diirabililates e- 

 labi : est lamea inter ipsa discriaien maximum fmili ad in- 

 finite parvum , et affirmare hoc tantum licet , quod facta 

 confirmant , inertiam massarum ponderabilium efficaciter et 

 sine remedio non obluclari nisi actionibus momentaneae cx- 

 tantiae termini hujus postremi. Deniqne proQuvium magneto- 

 -eleclricum attactus aut avulsionis vehementis convenit, quoad 

 actionem in galvanometro, cum profluvio voltiano, aut iher- 

 mo-eleclrico , uno teraporis ictu excitalo, irruente ex gr. in 

 filum, quod ex uno capita communicans cum altero ex polis 

 jiiiae, capite adverso feratur ad polum alteram ejusdem ra- 

 ptim aitingendum. In utroque casu acus galvanomelri nondum 

 absolvit cursum institulum a o.° , jamque intensio profluvii 

 maxima evanuit. Proflaviis natura sua continuis sat rapidam ile- 

 rationem adhibendo, confidenter amplecti possemus prlncipiam 

 ( N. I.« 11." ) cl. Nobili. Si profluvia aut natura aut arte mo- 

 raentanea adeo rapide repeterentur, ut acus sumpta ab o° post 

 alicujus temporis oscillationem, denique immoraretar, gradus, 

 e cujus regione subsisteret, fere confunderelur cum eo, quera 

 uno profluvii ictu per appendicem nostram signatum habe- 

 remus. Hoc procul dubio est per profluvia ihermo-electri- 

 ca ( §. I. ) , atque etiam , servatis debitis ralionibus , idem 

 fit pro voltianis. Veram vldetur , nondum ad id perventura 

 esse, ul apta rapiditate repelaalur profluvia magneto-electrica, 



