Opuscula. 5 



fortasse ab ipso fruslulo, discedaf, si vero disjeccris alteram 

 ex iis, in quas corpusculuni immissum aut nullum fuerit, aut 

 ejusmodi, ut intra sphaeram adhuc exardentem fuerit solutum, 

 ut si quid sulphuiis immiseris, fulgorem non ex uno , sed 

 ex omnibus veluli sphacrae punctis manantem aspicies. Id a- 

 nimadvertil in primis clarissimus Air, cujus nunquara apud 

 doctos inlerilura memoria est, Sebastianus Canterzanus, qui 

 pro sumraa humanitate nonnullis a me instilutis experimentis 

 interfuit. 



Jam vero quae hactenus exposui, cum acciderint ex diver- 

 so, quo afficilur, modo sjihaerarum superficies interna, in- 

 cessit animo cupido experiendi, quid accideret ex diverso, quo 

 afficilur, modo earum superficies externa. Ergo sphaeras ex- 

 trinsecus folio metallico circumquaque accurate obduxi. Ob- 

 duxi autem quinquc uno eodcmque die, turn aliis diebus 

 bene multas, vixque obductas illico disrupi. Lux nulla. Idem 

 prorsus conligit experimento capto in sphaeris , quas vel om- 

 nino, vel ex parte in aquam immersas perfregi. 



Ilaec sane fccerunt, nt minus dubitarem, quin electricitati 

 cam lucem , quandocunique appareat^ attribuerem. Ejusmodi 

 enim folio metallico siqierinducto commodissimum videbam, 

 aplissimumque praeberi erunipcnti electricitati vehiculum, sive, 

 ut ajunt, condnctoreni , cui lihcrrime se se ilia communicet, 



2uin idioeleclricum corpus offendat, ac sub oculos cadere 

 ebeat: idquc pariter, quin mnlto magis de aqua affirmave- 

 rim, intra quara sphneras me dixi perrupisse. 



At jure ne tibi finxerls utramque sphacrae superficiera 

 donari elcctricitate, uli appellant, contraria? Primum qui- 

 dem nullam in sphaeris videas, nisi eas perfrices, attrac- 

 tio.nem corpusculorum ^ deinde etiam si diu multumque eas 

 perfrlcaveris , atque iia ut ex omnibus ferme punctis corpii- 

 scula allrahantur, nihilo tamen minus disruptae sphaerae 

 collucenf, demum eodem coUucent modo, etsi artificialem 

 qnam vocant cleclricltatem in exiernam earum superficiem 

 induxeris. Viderentur autem superficies illae inter se vel prop- 

 ter fricationem, vel propter superadditam electricitatem ad 

 aequilibrium posse componi. 



Quidni ergo putaveris electricitatem calore, uti supra po- 

 suimus, excitatam in sphaerae cavitate, dum sphaera frigescit, 

 sic recipi, ut superficies utraque naturali in statu constilua- 



