29 Opdscula 



Cum vero nonJum ab eleclricitate aDi'mvim avenlssem, quae 

 ah ipsa eliam , tjiiam dixi, percussione excitari forlasse possit, 

 ill eo touis fui , ut fugacissimam electricitatetn, si qua esset, 

 tenuissimainqne coercerem, cumularemque. Itaque au exquisr- 

 lissinium ilhui iiiachinamentum me conluli, quod Physicus ce- 

 leberrimus Alexander Volta excogitavit, quodque Condensato- 

 rem vocaiit. H;inc enim omnes noruni ejus esse laudem , ut e- 

 leclricilalem vel rainimain manirestet. In ejus igitur discum , 

 aliani post aliam , sphaeras dejeci quatuor^ millus tamen nio- 

 lus in electromeiro seqmilns est. Experimento iterum instituto 

 Condensaloris discum applicui ranae more Galvaniano paratae, 

 quae Volta ipso teste electrometrum qnodvis perfectissimum 

 longe antecellit. At contractionis in rana indicium apparuit 

 nullum. Cum niliil inde profecissem , rem periclitari eamdem 

 placuit alio modo. Ranam e serico filo suspendi, idque cu- 

 ravi, ut per metallicum filum cum piano item met?>llico, eo- 

 que, ut ajunt, insulato , communicaret, sic ut quidquid elec- 

 tricilalis planum acciperet , in ranam libere , aplissimeque 

 transfunderet. Sphaerae in piano perruptae aliae atque aliae. 

 Inanis vero fuit semper nioius vel levissimi exspectatio. 



Quocirca alio me abripi experiendo , conjectandoquc sum 

 passus. Quod priusquam declaro , animadverto lucem a vitro 

 non ante prodire, quam vitri partienlas ab se invicem disjece- 

 ris. Id quoque observatu facile est in vitreis cilindris duobns 

 alio super alium perfricatis, qui quidem fulgent salts nilide> 

 Asperitas enim superest quaedam in utroque ellindro, quae 

 de parlicularum divisione, seu , ut aptius ad rem dicam , dis- 

 Iractione monet aperlissime. Id ex eo etiam argueris, quod 

 promptius lux in conspectum prodit, si vitrum adhibeas mi- 

 nus durum, cujusmodi vitrum illud est, cujus partes quatuor 

 arena, quinla constat minio^ ejus enim particulae ut disji- 

 ciuntur facilius , sic promptius splendescunt. Ad haec accedit, 

 quod ut lucem elicias, nihil tibi necesse est in perfiicando 

 vitro vitrum aliud adbiberej satis enim fuerit, si corpus ad- 

 hibeas quodvis, modo sit vitro durius, aliquantoqne asperiim, 

 quippe quo vitri particulas abradere facilius poles j quod si 

 minus duro , ac politiori utaris, nequidquam lucem exspec- 

 taveris : adeo veium est lucem illam nunqiiam non sequi dis- 

 tractionem parlicularum. Id accidere ipsum observavi, si arun- 

 dines Indicae duae, uli supra dixi, magno impelu alia ad 



