I 



Opuscuia ai 



aliam collidanturj in ea enim collisione partes et abradunlur, 

 et excantlesciint; quas proplerea disjectas, hue ilhic videas nori 

 sine vol'iptate lucidas avolare, non secus atqiie si chalyhe sifl- 

 cem percusseris. Haec, aliaque hujusmodi cum observaverim, 

 eo me duxit rei similitudo, ul suspicarer , num forte lux ilia, 

 ut in chalybis particula, sic in particulis sive ligneis, sive vi- 

 treis ab earum distraclioue proficiscaiur . At ■v ero num eo mO- 

 do id fieict, quo de chalybis particula tradit Crawford! us , 

 id niihi inquirendum cognoscebara . Quando autem Crawfor- 

 dius in id phaenomeni genus acrem jiosiulat, aniequam in 

 disjeclis particulis coUigendis perscrutandisque tempus conle- 

 rercm , expediiiorem me rem facturum censui, si quid in va- 

 cuo accideret, periclilarer, nullum huic conjecturae locum su- 

 erfuturum fuisse ratus, si ejusmodi lux in vacuo effulsissct. 

 d autem periclitatus hoc modo sum. Ciliiidros vitreos duos 

 intra machinae pneumaticae excipulum magna sane dexterita- 

 te ita configendos curavi, ut alter in alteram non sine pres- 

 sione duci posset^ cryslalli eiiam montanae frusta duo eo ar- 

 lificio coUocari studui, ut aliud in aliud magno impetu cade- 

 ret. Quoad fieri potuit, eductus est aer; mercurius enim ad 

 gradum ascenderat vigesirnum septimum . Lux ea in va- 

 cuo effulsit, quae in ])leno, ut ajnnt, efl'ulgentem aut ac- 

 quaret, aut fortasse etiam superaret. Quare Crawford ii hao 

 in re theorlam abjeci. Ad theoriam Euleri, quam alias quo- 

 que animo versasse me hac de luce disserenlem memineritis, 

 demum confugi. 



Juxta Euleri theoriam , quae sin minus vera , certe quidem 

 probabilis est, lux in moiu, quemadmodum vocant, oscilla— 

 torio, sen vibratorio sita est partium minimarum corporis lu- 

 cidi, qui quidem motus ambienti aetheri communicetur , in 

 eoque pulsus quosdam efliciat, qui ad oculum propagentur, ac 

 lucis sensum gignant: eo nempe modo, quo corporis sonori vi- 

 brationes pulsus in acre quosdam efliciunt, qui propagantur 

 ad aurem , sensumque gignunt soni . At illud quoque praestat 

 animadvcrtere, excitari vibraiiones lucidas posse a pulsibus, 

 qui in aethercm jam sint inducti , ii nimirum , qui ad lucis 

 sensum gignendum pertinent*, idque eo modo, quo in souo ac- 

 cidit^ vibrata siquidem chorda sonora, ac pulsibus propterea 

 in aerem inductis, chorda eliam alia, quae ejus sit unisona , 

 ut ajunt, aut ociava, aut quinta, quam vis earn nemo tetige- 



