Opuscula 25i 



de vl loquor ipse , ob quam irapressiones ab una ad aliam 

 corporis extremitateni celerrime iransvehunt, sensiiiqne, et 

 moiui voluulario opitnlanlur. Tanlo enim muneii hand sati- 

 sfit sine apparatus cerebro-spinalis aclione. Neque tantuni o- 

 pus ad nerves cordis, cujus molum aninia neque vuk, neque 

 senlit, potest pertinere. Loquor de vi ab isia tam distinta , 

 taniquo diversa , ut in omnibus cliara invenialur nervis, qui 

 alteram non habcnt, in ramis nempe innumeris, et plexibus, 

 qui tboracis, abdominisquc viscera perrcplant, qui mcmbra- 

 nas vasorum pervadunt, qui organa secerncniia ingrediuntur: 

 quorum nervorum omnium nullus sensationibus, et motui vo- 

 luntario dicatus est. Dico porro vim , de qua verba facio , e- 

 xistere etiam in hisce nervisj cum ii quoque, qui sensui , et 

 motui vokintario inserviunt, ea vi perf'ruantur. Quod si ilia 

 adest ubi altera deesl, quid amplius desiderari potest, ut ea- 

 rum diversitas cluceat? Quae vis a vasis sanguiferis oritur ad 

 nervos tanla copia concurrentibus, ut Reilius, qui in his de- 

 licatissimis investigalionibus anatomicos cunctos vel aequavit, 

 vel superavit, nullam in corpore partem sanguinis arieriosi di- 

 tioreni nervis reperiri, scribere non dubitaverit: propter quod 

 turn nutriuntur ac vegetant, turn organis, quibuscum directe 

 communicant, prospiciunt. In quo porro hie nervorum agtndi 

 modus consistat (praeterquamquod investigatio est obscuritatis 

 plenisslma) nunc enucleare non interest, salisque sit statuere vim 

 illam extra omnem dubitationis aleam esse positam, perque i- 

 psam nervos texluum, organorumque functionibus opem ferre. 

 Sic,ut nonnullis exemplis utar, rami nervei pulmonum efficiunt, 

 ut respiralionis opus rite impleatur: sic propter plexum hepati- 

 cura, sic propter renalem in jecore, atque in renibus bilis, et u- 

 rina bene confectae secernuntur: sic denique progressus, et per- 

 mulalio humorum cfTectus sunt actionis nervorum , quibus va- 

 sorum membranae irreiiuntur. Quoniam vero functiones istae 

 una cum aliis permultis a me brevitatis gratia silcntio prae- 

 termissis vitam ita dictam organicam sive vegeiativam con- 

 stituunt, sic vis nervorum huic vitae necessaria, organica si- 

 ve vegetativa potest nuncupari: ut ab altera distinguatur , 

 quae sensui, motuique voluntario inservit , cuique anima- 

 lis nomen indendum est. Quam in vim nervorum organicam 

 sen vegetativam siqua pars dominationem habct, ea est cor, 

 sive potius arteriae praecipuae , quae minorum ramusculorum^ 



