OpuscuLi. 355 



ilhul siium prol)are dicendum est, concludcrc unicc poterat. 



Dum haec ad suani arnbobus oculis virlutcm cum Palcano 

 vindicandain confcne parabaui, mciniui iclatum mihi janipri- 

 dem clarissimiun Gall quaeslionem banc ipsani alligissc , ct 

 suam (juandani jirolulissc senlenliam cum vulgaii uon oinniuo 

 concordcm, quaui ])rofeclo lit probe cognoscerem, occasio ma- 

 xime postulabat. Quaesivi ergo in operibus laudalissimi Au- 

 ctoris, camf[ue tandem invcni in TomoVI Opcris, cui titulus = 

 De Cerebri functionibus= miralusque sum bic quoque visio- 

 nis seasum uni oculo concedi, allcii asseveranter denegari, et 

 fere animo cecidi tanli boininis doctriuam, et auctorilatem 

 considcrans. At coram non hercle uni, sed ambobus oculis sem- 

 per aderat Palcani scrmo in Scarellium, quo monebar in 

 physicis quaeslionibus verilatem iaspiciendani esse, auclorita- 

 te nihil agendum, audendnm esse contra argumenlorum aut 

 magnitudincm, aut dillicultatem, ct multo praestare quaestio- 

 nes minus recle pertractare, quain nullo raodo. Palcani ita- 

 quc consilio, et exemplo obtenqicrans novi ctiam adversarii 

 argumcnta pcrpenderc, qua pouii diligenlia, suscepi, et non- 

 nulla, quae breviter exponam, adnotare ausus sum, quibus 

 ilia infirmari , et oculi uiriusque sarlam adhuc leclamque ma- 

 iiere praerogativam confido . 



Duos Auclor visionis habitus, et usus distinguit, quorum 

 alterum visionis activae nomine, alterum passivae appcUat. Pas- 

 siva est visio , quae sine voluntatis concursu exercelur, quam- 

 que intima, ut ipse vocat, aciiviias nostra in corpora externa 

 luinime comitatur. Contra acliva visio est, si voluntaria sit , 

 et cum activiiate ilia intima conjungatur. Totam autem banc 

 secundam visionem ipse quoque unius oculi propriara decla- 

 rat. Asserit ctiam revera multos nonnisi uiuun ocnium in ob- 

 jecta defigere, ctsi duobus aeque polleant. Facta, quibus suam 

 Gall probare nititur opinionem, haec sunt. 



Memini me,narrat ipse, a prima usque juventule mea a scopo 

 saepe abcrravisse, quern ferirc mihi {)roponere solcbam tubo 

 ejus formae, quo vehementer inflando globis terreis projiciendis 

 delectantur atlolescentcs. Cansam erroris inquirens uno tandem 

 clauso oculo lubum spcclavi, dum ori admotus globo in sco- 

 pum conjiciendo paratus erat. Tunc sensi revera tubum a sco- 

 pi directione declinare. Quo facto dum mihi persuasi rccte fa- 

 cerc illos, qui unius oculi judicio quaevis jaculandi inslrumen- 



