Opdscula 371 



siila, qua in experlmenlis utebar. Maxima vero occurreret dif- 

 ficullas, si colores, qui mihi erani accidentales, salisfacere 

 insupcr debcrcnt principiis superius corn mcmora lis . Quis 

 enim inlelliget sensum ex. g. rubri colons, qui locum habet 

 vitris iiilercedcntibus, scnsura promovcre viridis coloris in ea- 

 dem imagine, quuni \ilra auferuntur, (juum scilicet sensus ille 

 primus desinil? Numue dici potest color, qui evanuit, repcl- 

 lere, et restrignere similem allerum, qui clsi debilior, non i» 

 deo tameu suo caret efl'ectu aliquo ? an color ipse, qui agere 

 desiit, diccndus est albi coloris resolutioneni inducerc, sibi- 

 que ex duobus, quibns ille componilur, alUnem adjungcre, ct 

 absorbere, actionc alterius libera, et iutegra remanenle? Conje- 

 ctationibus istis P. Scherfl'er, et Laplace, ni fallor, occasio- 

 ncm dederunt experinienta Comilis de Rumlbrd, in quibus co- 

 lor verus, qui accidentalem provocat, praescns semper aderat 

 loto experimenti tempore, vcluti cum albae cbartae quadratum 

 inspieilur super rubro piano. Verum in experimentis celeber- 

 rimi BufTon, meisque analogis id unum cum P. Sclaerfl'er, et 

 Laplace coMcepIre poterimus, quare circa rubrum qnadralura 

 albo piano adhaerens zona subviridis apparcat , minime au- 

 tem explicabiiur appariiio repentina iniegri quadrali subviri- 

 dis in piano albo ipso, quocumque a quadralo vero oculos a- 

 vcrteris. Nemo, quod sciam, in praesenli qilacslione dislin- 

 ctionem islam noiavit casum inter , in quo simul eodem- 

 que tempore color accidenlalis, et color verus, qui ilium ex- 

 citat, oculos afficiunt, ct casum, in quo percipilur color ac- 

 cidenlalis, deficienle vero. Cum primum hosce duos sane di- 

 Ycrsissimos casus dislinguere caepi, eorum senlenliae acquiescere 

 non polui, qui quam satis probabilem reddebant rationem 

 colorum accidentalium prirai casus, eandem aeque valere in 

 casu secundo judlcabant. Tunc eliam minus deterrere me cae- 

 j)it superius allala dilUcultas conciliandi cum accidentalium co- 

 lorum doclrina singulare phaenomenon duarum imaginum co- 

 loratarum nudis oculis apparentium. Imo in spem veni fore 

 ut diflicultas ilia contra P. Scherfler ipsum.et Laplace rctorque- 

 atur. Hos ilaque colores denuo viiris meis cxperiri majori at- 

 tentione aggrcssus sum , et singillatim poslquam vitro subje- 

 cti folii color animo forliter insederat, aut vilrum repenlc ab- 

 jicere , aut oculos alio super folium ipsum ila defigere cu- 

 rabam , ut no quidem oblique vitrunt cernere possem . la 



