4o4 Opdscula 



dus. In hac vero serie cum numerus centum sit appositus n! 

 rnaximam denotet fertilitatem , caeleri minores gradus minori- 

 Lus uumeiis servata ratioiie denolanlur. At cum hanc seriem 

 observes, atque nunieros diversis respondentes fertilitalibus inter 

 ae coijferas, observalione dignum deprehendes majores DumeroS' 

 terris argillosioribus respondere, fertilioresque habitas qiium 74, 

 79, el 81 usque iotegras argillae pariiculas ex 100 contineant. Re 

 autem vera si qais argiltae elementorum niniiam attendat quan- 

 tltatem, difficile sibi persuadeat ipsorum agrorum feriilitatem , 

 faciliusque ex analysi iuferat terras ipsas aduioduui frigidas, et 

 (leosas maxima esse debere. Hoc saltern ostendunt analyses ipse 



fro terris nostris, nee non pro terris Italiae universae, in quibus 

 0, vel 4 > argillae partes terram jam nimis densam gignunt^ et 

 quum haec proportio partium argillae ad numerum 60 perve- 

 iiit ager non amplius inter cullurae aptos est censendus , adeo 

 frigidui densusque evadit, tantamque planlis radlcem agenti- 

 bus, simulque cultoribus opponit difficultatem. Haec vero a~^ 

 nimadversio majus acquirit pondus si temperiei regionis ra— 

 tionem habeas^ nam caeteris paribus quum niniia sit argilla, 

 pejor Get solum in humido statu coeli, frigidoque Seplenlrio- 

 nalis Germaniae, quam in temperate siccoque Italiae. Cum 

 vero de re quam supra exposuimus ex Thaerii auctoriiate du- 

 titare nemo audeat, ul de ipsa ratio aliqua reddi possit po- 

 namus oportet fertilitatem oriri ex densiiate, et natura qua- 

 dam peculiari argillae illius, cujus ope partium calcis, ac si- 

 licis necessitas fiat minor . 



Ne quis autem opinionem hanc commentum credat omni 

 destitutum ratione, referam quasdam observaiiones quae mibi 

 occurrerunt quum analyses quarumdam terrrarum instituerem. 

 Habemus in Agro Bononiensi, ac praeserlim in villa cuiGra- 

 narolo nomen est , quaedam soli species sterilitate infamis , 

 vulgoque notissima, ab ipso autem nuncupata terreno die cO" 

 la. Hujus appellationis caussa est peculiaris ejus proprietas, 

 quae, dum ille imbribus madel se prodit, et qua fit ut udus 

 acquirat quasi fluorem quemdam: cum autem argilla lenlissi- 

 me humore imbuatur, aqua summo in solo in plurimis ve- 

 luli scutellis collecta diu permanet, quousque ad interiora len- 

 ta emanatione perveniat, vel evaporatione dissolvatur. Inter- 

 dum vero terrae partes aqua, cui arete adhaerent, et jungun- 

 tur, transveciae supra sata densanlur, duramque inducunt cru- 



