12 Frakcisci Bertelii 



ad siipeificiem medii posteriorem disjungit: quaniobrem dif- 

 fiaclio atoinicijin iisdora prodiens, ab iino ad aliiul pvinclum 

 dilVcne ilebct; et sane experimenta ipsa, de quibiis superius 

 dixiimis, osiendiiut lineas hypeibolicas fimbriarum propter bre- 

 viora trainitis inierioris radioruin exterins magis dilatari. Ali- 

 ter so res habcl si vicein vertas. Fieri ergo neqiiit , (|uin dif- 

 fraciio liacc refraclioncm eniersionis aliquo motlo, conue va- 

 rio nee constanli perlurbet , sed ratione semper opposita , eam- 

 dem scilicet plus iniimsve imminuens , quo circa seciuida re- 

 fractio in mediis , quao superficiebus inter se hand aeqnaliter 

 dissitii continenlur, variabilis reapsc invenietur. (Tab. II.) 



Opportuna quidem modo venit consideratio vitrorum, quae 

 opticis inslrumenlis aplari solent. Commune vitrum lenlicnla- 

 re ut omnes norunt, corpus est pellucidum, quod utrinque 

 sphaericis superficiebus continetur. Liquet autem ex supradictis 

 generaliler refractionem , turn cum radii e vitro erumpunt , 

 plus rainusve afiici a diffraciione atomica . In parte quidem 

 cenlrali vitrorum , in ilia scilicet regione circa centrum aeque 

 perUngente usque eo , donee binae eorum superficies , anterior 

 et posterior, perinde ac si parrallelae essent censeri possunt, dif- 

 fractio atomica lucis parallelae, aut ejusmodi quae ad paral- 

 lelam propius accedat, uniformis et vix nulla erit aeslimanda. 

 At longe aliter est in caeteris partibus campi lenticularis u- 

 sque ad perimetrum; in quibus mutua earum inclinatio repen- 

 te augescit , ac si de vitris convexis agatur , distantia duarum 

 superficieruni sive vitrorum crassities juxta vias radiorum lucis 

 successivas magis magisque decrescit, ita ut ibi refractio baud 

 exiguam perturbationem in posteriori superficie ab atomica dif- 

 fraciione perpeti debeat , etiamsi materia pellucida , ex qua vi- 

 tra sunt efficla , homogeneam prorsus omni ex parte se prae- 

 beat .Hoc idem, ut patet, sed per rationem oppositam acci- 

 det in vitris cavis, quorum maxima crassities cum ad perime- 

 trum sit, deinceps ad ipsum prope centrum axemque magis 

 magis({ue extenuatur. 



Stabit ergo generalim influxus commemoratae dilTraclionis 

 alomicae in secundo vitrorum refractione, hoc est in emersio- 

 ne lucis. Veruni turn in exiguis vitris^ quibus ocularia Tele- 

 scopiorum systemata constare solent, turn in vitris. Microsco- 



