Expehimenta etc. 499 



Posiremo In hoc ul oinnes conveniant necesse est quod con- 

 sideratio effecluuin a Rubia in animalibus vivenlibus produ- 

 ctorum, viam nobis patefacit, qua possunuis ad intelligen- 

 tiam pervenire illamm fimctionum vitaliura quae ad reprodu- 

 clionis sen nutritionis operara pliysiologicam concurruni. Sed 

 praeter hnjnsinodi ulililatem , nnihi sane videtur posse , analo- 

 gia duce , concepUis fieri niagis omnibus verosiniilis de iilo 

 modo quo in niorbis organico-chymicis geneiandis et expel- 

 lendis agunt poteiitiae moibosae et therapeuticae. Re enim vera 

 sane probabile est quasdam infestas substantias in sanuni corpus 

 iutroductas non solum poUere facultate sese immiscendi cum 

 sanguine, interduni et suam plasiiciiatem alterantes; sed eliam, 

 peculiaris affinitatis chymico-organicae vi , sese conferre cum 

 textil)us quibusdam producentes processus reproducii\i maie- 

 riales alteraliones sen uiorbos organico-chymicos. Similiter hoc 

 idem dici potest de illis potentiis quae valent nos a praefatis 

 niorbis Uberare: siquidem hisce etiam in casibus sane ralioni 

 conseutancum est ipsas in sanguinem iutroductas vitiaiam ip- 

 sius corrigere plasticitatcm , et, cum sint in aitactu cliymico- 

 organico cum parlibus morbosis^ solidorum el hiimorum ma- 

 lerialia vitia posse superare. Et en quomodo docirinae patlio- 

 logico-therapcuticae, quae a generalibus vitae legibus desu- 

 miuitiu-, firmo Julcimine nitanlur in periculis eliam phvsiolo- 

 gicis, et en pariler in Ru])iae aclioue et vi praeclarissimum 

 specimen reciitudinis legum et principiorum Rledicinae orga- 

 nico-dinaniicae ab insigni nostro Physiologo fundatae . 



Verum ego Vos , Academici, nolo ulterius fastidire nee ve- 

 suum animos diulius relinere: quapropter liuic sermoni finem 

 impono . Forte pericula a me de ovorum putamine institu- 

 ta , inutilia plerisque ant curiosae ad summum lucubratio- 

 nes videbunlur . Hisce ego peropporlune dirigo aurea ilia ver- 

 ba quibus perceleber Franciscus Maria Zanoltus, qui tunc a 

 secretis erat Instituii, exordiebatur Commeniarios ad sunimain 

 Disserlationis Bazzanii circa ipsius experimouta de ossium co- 

 loratione « Quamquam (inquit ille ) quid est in natura non 

 « utile? quid est^ quod si ulililatem praesenlem nuUam afl'e- 

 « rat J spem tamen non ostendat? >> Nee vanum sane fuit ipsius 

 valicinium : propterea quod non multuni temporis iatercessit et 



