Opuscula 3; 



Atlamen siculi apud unius ejusdemque arlis perUos opinio- 

 nes oppositae quod ad facia ex eo oiiiiiilur plerumque, quod 

 idem verbiun diverso sensu accipialur, vel lactuin ipsum di- 

 versis in circiiiiistanliis specletur, hinc nobis suspicio oborla 

 est, lie qui negant Comma sensibile esse, verbuni sensibife 

 ita accipiatil, ul significet non uiodo quod discerni possit, sed 

 eliam quod auribus sil injucundum;, cuinque expeiienlia com- 

 pererint, din'orenliaui unins Commatis a jusla mensura alicu- 

 jus inleivalli non semper esse aaribus injucundam, j)ro])ie- 

 rea earn allirment nou sensiliilem, hoc est non ejusmodi, ut 

 ratuia sua, nisi peculiares aliquorum casuum circunislanliae 

 occurrant, injucunda auribus sit. In earn auicni suspicioucni 

 magis magis(|Lie nos adduxit clarissinius Tartiuius, qui in suo 

 de Musica Tractalu refert^ piobatque senteniiani celcbeirimi 

 Vallolli pulsaioris Organi , el sciiploris musicae expeiieiuissi- 

 mi, quod srilicel in Organi sive pneumaiici, sive lyii'i mo- 

 deratione, quae italiee dicitur accordcitiira , vocum laxillis al- 

 bis respondeniium servari debeiet oninis, quani nalura sua ha- 

 bent, perfeclio. turn quia hujusmodi voces sunt, ut ita dicam, 

 nalurales generis diaionici, turn quia magis in usu sunt, quani 

 voces laxillis nigris respondenles in rilibus praeserlim eccle- 

 siasticis, atque omne Temperamentum in voces laxillis nigris 

 respondenles deberet injici , quae longius distant a genere dia- 

 tonico, ac rariorem habent usum, licet viros illos petitissimos 

 praelerire nou potuerit, inter voces quoque laxillis albis re- 

 spondenles, si nativam suam omneni perfectioaem relineani , 

 iulervalla inveniri , quae Commute uno difl'erunt ab justa ilia 

 nxMisura , quae ijisis convenirct. 



Quare cum niajorem , seu niinorem jucundilalem , qua aures 

 afficiuntur pro diverso, quo voces inter se distant, intervallo 



fierpendimus, itenique excessus, aut defectus perpeudinius , qui- 

 jus inlervalla quaedam inier voces jusli valoris laxillis albis re- 

 spondenles subjiciuntur, facile adducimur,ulpulenuis i." quem- 

 admodum in nnisono, ita in voce octava, quae Martiuio au- 

 ctore vix ab iinisono disceruilur, diflercntiam unius Comma- 

 tis, immo forie differenliam quoque niinorem vel per exces- 

 sum, vel per defectum evadere injucundam. 2.° in quiula, 

 quae omnium est consonaniiarum jucundissima, differentiam u- 

 nius Commatis injucundam evadere, quotiescumque sil pe-r 

 excessum^ evadere aiueiu sensibilem quidem . non vcro inju- 



