1«4 OPUSCDtA 



lam (ciijiis canssa mctalliciim filuin, otsi adhuc inQnenlis pro- 

 lluvii aclioni obuoxiuni sit , iiiinime conccdit oleclricilati ab 

 hujiisinodi actionc cxcitatae, ut per ipsnm rcralur) evenire io 

 filo eodcm, sivc illiid clloiinet, vol noii, cii ciuium iiiief^rntn , 

 sive a[>Uun sit ad combiljendam cleclricilatein sub ])rolliivii , 

 vcl sim})liciter tensionis statu-, et aclioiiis profluvii inllucnlis 

 iialnrae pnipiium cj.sc, ut eo ipso, quo excitaliir et desiuit, 

 quid(|uid clliccie potest, conlinuo pracslet. Si filum, inlhienliae 

 obuoxiuni, sit in circuitu integro, en j)ro efFeclu eleclricum 

 j)io(luviunij sin autcm sit in circuitu non intcgro, vel ada|)crto, 

 pronuviuui cxoriri non potest, sed quid aliud ejusmodi ac 

 quod vidcnius in corpore, cujus electricitas jam jam est ex- 

 cilanda ( binae eniui, et opposllae electricitatis tensiones e 

 quocunicjue lorsan fili elcmento sese evolvunt, quae tanien li- 

 bere non agnnt nisi per breve et cllicax: injhienliae tenipus ). 

 Hisce elucidatis, res mihi caplu faciliores videnlur. Explioan- 

 dum superest (quod quidem explicatn dillicillinium pulo) quid 

 in caussa sit, cur duorum (ilorum inter sese et accedeniium 

 ct recedentium motui ex advcrso sullici circuitus iu/liierilis 

 restitutio^ et icscissio possit. Hac de re niliil mihi in menlcm 

 venit, quod vcrisimilitudinis spcciem praeseferai. 



EXPERIMENTUM X. 



Hoc allerum sutem pcricuhim felicius ccssit. Jam ante di- 

 xl, Pilam fere omneni suam amisisse vim. Profluvia Farada- 

 vana juxla N. 5, 6. educta sese adhuc planissime prodebant ^ 

 acum enim Galvanomelrici iudicis per 20, aut 26 gradus uio- 

 vebant. Atquidnam discriminis inter hasce, et primas excursio- 

 nes, in quil)us acus, nisi ad nonaginta gradus ab iudicis ipsius 

 aequilibrii positionc aliqnid obstaret, pluries totani orbitam ex- 

 plcvissent ? Zinci ilia ingens lamina in hoc magno Voltiano 

 Elcmento trochleis funibusque fulcita, sursum ac deorsnm ve- 

 lociter agi potest ^ ex quo fit, ut eadem velocitate plus mi- 

 nusve in Labri liquore submergalur . Laminam attolli jussi 

 ila ut fere omnis emergcret, dcinde sibi relinqui, ut suo ve- 

 luli pondere decidua in liquorcrn rursus agcretur^ quae cum 

 sul)ierat, in funes, vel in id genus obices inipingebat. Prius- 

 quam liaec lamina labcrelur', communicatio inter binas lami- 

 nas ( zioceam nempe, et cupream) nee aoa ilia cum Galva- 



