DER OVERIGE INSECTEN. 189 



VJtttg aderen. gevonden, welken men by om Ne/ïeh (^of Veters^ noemt. DczeTAB.LX 

 Kreeften zyn niet goed om te eeten , zo min ah de yifchcn , wellzen met '" ^^^' 

 diergclyk ontuig behebt zyn. Ik heb ze des Winters in allen gevonden:, en 

 nochtans kan ik deswegens het gevoelen van zommige zeer geleerde Mannen 

 niet toejiemmen; welken het, van eenigen, vour de Lever , voer 't Ingewand, 

 voor de zogenaamde Rtiggeklieren, gehouden deel, benevens zyne witte en 

 ledige aderen, die des Winters in de magere Kreeften, wanneer ze niet 

 meer goed zyn, gevonden worden, houden voor V geen men Nestels noemt, 

 of die van gevoelen zyn , dat het teder gedarmte , of de met de zogenaamde 

 Lever verknochte aderen der Kreeften, niets anders zyn dan deze Nestels. 

 Want zy worden niet in allen , en ook niet ten allen tyde in dezelven , ge- 

 vonden; het welk nochtam weezen moefl , in gevalle zy mede tot de natuur- 

 lyke deelen behoorden. Ook hehbe ik niet bonnen befpeuren, dat ze merkelyk 

 hol waren, of met de Maag en V Gedarmte eenigen i zamenhang hadden; 

 maar ik hehbe doorgaans waargenomen, dat ze, met twee zeer dunne be- 

 gin iels, aan de zogenaamde Lever vajl hingen; en daarom hehbe ik ""er 

 ook eene naar het leven gemaakte afbeelding hygevoegd. Ten befluite moete 

 ik nog melden, boe Phil. Brcixiel, ;;; zyne Confil. Med. LXVIIL, betuige , 

 dat de Rivier- Kreeften in den Zomer op zyn beft zyn, wanneer de Man- 

 netjes draaden of Nestels hebben, welken hy Zomer draaden heet: waar te- 

 gen aan te merken flaat, dat ze veeleer IVinter draaden te noemen zyn; 



en 



Landen tot eene groote plaag; en huisvcll mecftal omtrent derzelvcr gewrichten, van de 

 knie af tot aan den voetj en wel voornaannyyk aan de inwendige en uitwendige knokkels, 

 Zomtyds zit hy ook in de armen, in de hand, in den balzak, in de heupen, de lenden 

 en zyden. Wanneer hy zich openbaart, wordt de Lyder geraecnlyk van eene ligte koorts 

 aangetaft, die zelden meer dan één dag, doch ook zomwylen tot aan den derden dag 

 duurt, waarmede het beledigde deel dan eenigzins rood wordt en opzwelt. Des anderen 

 daags komt 'er een teder, waterachtig, doorzichtig, ook niet zelden koolzwrart blaasje, 

 ter grootte van eene Erwti voor den dag. Wanneer dit, na verloop van een ot twee dagen, 

 opei,breekt, of geopend wordt, vertoont zich de fnuit of kop van den Worraj waarop dan 

 eerlang het gantlchc lichaam volgt; welks uitgang door eene dagelykfche, zagte uitv/inding 

 fcevorderd wordt. Op zommige tyden gevoelt men aan 't beledigde deel allecnlyk eenige 

 pyn, en men befpeuit dan ccne naiuw mcrkbaare zwelling, zonder dat 'er een bl.iasje re 

 voorfchyn komt. Met de uitwinding gaat het nu fpoedig, dan langkraam voort, en 'er 

 worden gemeenlyk tien dagen mede door gebragt. Ook moet men hiermede zeer voor- 

 zichtig te werk gaan ; waut als de Worm afbreekt , ontftaat 'er , benevens eene ver- 

 zwcering, ook eene hevige pyn. Wy zullen 'er voor tegenwoordig niet meerder van zeg- 

 gen, overmits ik midchicn hierna gelegenheid zal hebben, om brceder van dezen byzon- 

 Tcn Worm te fprccken 'Er is toch by ons ook een Worm bekend , dien men gemceniyk 

 Draad- of Lind-Worm noemt, en welken de Heer Gundler in Halle , die denze'.vcn by 

 den Zenuw- of Pees Worm vergclykt, mede voor eene dicrgelyke foort houdt, {Coinmerc. 

 Litt. Aimo 1740. Hebd XLIl. p. 329.) waarin ik hem van myn kant gaerne m)ne toe- 

 ftemming gceve. Ondcrtullchen hcbbe ik ook in 't Eerfte Deel , in de tweede Claiïe der 

 Nachtvlinders, pag. 235, van den Draad -of Lindworm reets cenig gewag gemaakt. 



De A f t h i: u k. 

 ■:^de Deel ^de Stuk. P p 



