Z o E T -■ W A T E R - P o L Y P E N. 4^^ 



-■■ ' §• 19- 



Schoon hiermede nu alles befchreeven z\', wat ik, door myne Proefnecmin- Tab»- 

 gen niet de Polypen , geleerd hebbe , kan ik evenwel van dit onderwerp '•'^-'^''^'i" 

 nog niet gelieel afllappen. Ik hebbe naamlyk , onder de kenmerken , waaruit lxxxiï- 

 de Heer Trembley erkent dat de Polypen Dieren zyn, (in myn Voorbe- 

 richt , §.80 ook gezegd, dat ze bsl Ucht r.agingen : en dit brengt my te 

 binnen , dat ik nog wel iets van derzelvsr zintuigen diene te melden. De 

 Polypen dan , Dieren zynde , hebben ook zinnen , bygevolg eene Ziel ; js 

 zelfs, volgens het gevoelen van den Heer Crusius , meer Zielen dan ééiit 

 Ik z.il hier zyne gedachten, voor dat ik verder van de Zinnen fpreeke, woord- 

 lyk plaatzen ; te eerder , om dat ze de wonderbaare vermeerdering der Poly- 

 pen , door de inkerving of verdeeling , op eene vernuftige vvyze verklaaren. 

 Zyne befchryving * komt hier op uit : „ Een der grootfte Wonderen van de 

 „ Natuur (zegt hy) ontdekt men in de Zoóphf,a ^ d!crji,e]yken de Polypen 

 „ zyn ; dat is, Dieren , welken, behalve hunne Dierlyke Natuur, ook iets van 

 ,«, de Natuur der Planten hebben, Hen zelve beftaat hier in , dat hunne Jon- 

 „ gen , gelyk de takjes aan de boomen , uitfpruiten ; en zich , na hunne be- 

 i, hoorlyke grootte verkrecgen te hebben , van de Kweek -'moeders afzonderen; 

 „ ja dat de jongen, nog voor de afzondering, menigmaal reets weder andere 

 y, Polypen draagen ; mitsgaders dat zy zich, door middel van doorfnyding^ 

 ^, laaten vermeerderen ,• alzo 'er, in de plaats van het afgefneèden (luk, aan ie- 

 j, der ftuk weder een ander aangroeit. Hunne voortplanting gefchicdt , zonder 

 „ ecnige blykbaare paaring. Dat deze Schepzelen wezenlyk bezield zyn, too- 

 j, nen hunne bcdryven ; en uit de liften, mitsgaders uit de gezwindheid, waar- 

 „ mede zy hunnen Roof vangen, mag men gegrond befluiten, dat hunne Zie- 

 j, len alle andere Zielen der Dieren in volmaaktheid overtreffen. Hunne Voort- 

 „ planting moet, gelyk de Voortzetting van alle 'Dieren en Plartten , door eëne 

 „ Preformatie en uitwikkeling verklaard worden. Daaruit, dat de jonge Po- 

 ^, lypen uit de ouden voortfpruiten , zOu men mogen afleiden , dar het Lichaam 

 ^, van den Polyp overal met Eiertjes gevuld is , die andere Polypen in zich 

 ^, hebben," dat dezen verder, door het Voedzel en den Wasdoin van den Ou- 

 „ den , allengskens even zo tot hunne uitwikkeling ryp worden , en voort- 

 ,, groeien, gelyk de zogenaamde oogen of knoppen aan de Planten doen. Doch 

 „ het gene 'er 't minfte van te verv^'achten was , ïs derzelver Voortplanting 

 „ door middel van verdeeling en doorfnyding. By aldien men de oorzaaken 

 j, hier van wü nagaan, behoort 'men zich te hoeden , van iet'S aan te neemen, 

 „ 't welk de enktlvoDdigheid van een ïegelykén , zelfs den onedelften Geeft, 

 „ nadeelig zy. Anders zal men zich , 'in plaats van eene z\Vaarfgh(jid uit den 



weg 



• Ch. Aug. Cnufiü», PJiilof. p.p. in Zyne 'ÜoogiuyxSche jlanlelding tfft het beboorljk en 

 voorzichtig nadenken der Nafuurljke Verfcbyizelen. Leipz. 1745. 8". tweedeeed, bl. 1226 



«n vervolg. 



Sss a 



