3» VERVOLG VAN de BESCHRYVING 



T«. VII. uitgelegd; waarmede, zo men wil, Johan Philip, Keurvorn: van Mentz, een 

 begin gemaakt zou hebben. (Zie de Leipziger Verzamelingen van de Huis- 

 felyke - Folicy - Kamer - en Finatitie - Zaaken^ \l<-^^ Band, pag, 167.) Hier 

 door zyn 'er zeer veel gedrukte berichten, zo van den Zy-bouw, als van don 

 Zy-Worm zelven, in 't licht gekomen. Wat wel byzonder het laatfle bctr.ft; 

 LiBAVius heeft den Zy-Worm, in het Tweede Deel zyner Singulariiim of 

 Byzonder beden, Bladz. 164. reets wydloopig befchreeven; doch na hem is d^t 

 door den beroemden Malpichius , in zyne Dijjertatio epiftoHca de Bomhyce , 

 &c. (welke in het Tweede Deel zyner Werken, A'^- 1687 te Leiden uitge- 

 komen, te vinden is, ) nog vollediger gedaan. Ook heeft de Heer De Reau- 

 WUR, in zyne Memoires, verfcheiden zaaken, betreffende dit Infect, ten 

 naauwkeurigfte verhandeld; en, om kort te gaan, al wie flechts van Infetflen 

 gefchreeven hebben, zyn ook des Zy-Worms gedachtig geweefl:. Zo is 'erin 

 de Werken van Moufet, van Aldrovandus, van Jonston, van Goeoart, van 

 Albtn, van Blankert, van Mejuffr. Merian, enz. eenig bericht des aan- 

 gaande te vinden. Men zou dienvolgende myne befchryving wel konnen ont- 

 beeren; en ik hebbe ook lang in twyffel geftaan, of ik deze Rups in myn 

 Werk. plaatzen zou; maar ik ben 'er door tweeërleie oorzaaken toe overge- 

 haald geworden. De eerde en voornaamlle was, de begeerte der Liefhebberen 



vaü 



of door de Scheepvaart van Salomon, naar vreemde Kuflen. of door tunne wegvoering in 

 de Aflyrifchc en Babelonifche Gevangenis. In de dagen van David althans vfos Baal Hanati , 

 ée Gaderiter, reets Opxiener van de 0!yf-en Moerbeziènboomen*, I Chron. XXVII 28. 

 En de woorden van den Propheet Jezaias , Cap. LIX 6. Haar ( der Jooden ) Spinne-joebbe 

 deugt niet tot Kkederen, doen ons denken, dat de oorfprong der Zyde van de 2. y- Wor- 

 men den Jooden, ten dien tyde. niet geheel onbekend geweelt is. Doch wat hier van ook 

 7,y, 't fchynt echter dat zulks nog laater niet algemeen bekend 'as by de Romeinen. Wanr 

 Cedrenus fchryft, dat se niet geweeten hebben, hoe het Spinzel, waar in de menlchen zo 

 luifterryk pronken, door elendige Wormen gem:akt wordt. Ondertuflchen zullen evenwel 

 alle Romeinen hier omtrent z,o onkundig niet geweefl: zyn; dewyl de beroemde Cajus 

 Plinius Secundus, ten tyde van Fespafia:ius, reets geweeten heeft, dat de Zyde van eenen 

 Worm , die in A§)rie te vinden was , voortkwam. Wyders ftaat my nog voor , ergens ge- 

 leezen te hebben, dat men in China, behalve de bekende foort, nog eene andei e grooter , 

 in de boflchen leevende, w.lde ibort van Z -Wormen ontdekt heeft; die, volgens d»t 

 bericht, eene graauwe gebruikbaare Zyde fpinnen. Eene diergelyke omdel.k'ng zou 'er ook, 

 zomen wil, \n Noord- Amerika, en wel, naar ik my hennnere, in Peiifylvaiiiëii gcilhied 

 ayn. Doch de Zy- Wormen zullen mogelyk, in geen geweft der Waereld. zo menigvuldig 

 gevonden worden, als in Cochin China: alwaar, volgeus het getuigenis van Paier Chriflo- 

 phorm Bor, die 'er ia 't jaar 1Ó20 geweefl: is, gantfche Velden met Moerbcziènboomen 

 gevonden worden, welker bladeren krielen van Zy- Wormen, die hun Spiniel in de open 

 lucht maaken. Deze Zyde. zegt men, is wel zo fyn niet als de Chineefche. maar digcrj 

 en wordt zeer fterk naar Japan en andere gewcften gezonden , daar ic zelfs den Bocrea 

 lot Klecding dient. 



K LEEMAN N. 



yilgem onze Staattn Overzetting, van de Oljfgaerdcn cade de wilde Vygc-boomen. 



Ds VBRTAAteH. 



