50 VERVOLG van de BESCHRYVING 



T/m.vni geen genoegzaame opmerking kenbaar geworden \ d^h zo veel weet wen ""er 

 zeker varty dat ze een j'choon Celadon- groen Spinzel vt:rvaardigt. Het 

 zeggen van dien Schryver. daar hy ons deze vyfderleie foorccn aan de hand 

 geeft, dac nog niemand zulks opgemerkt zou hebben, wil ik wel geiooven; 

 want fchoon ik al veele Werken over de Zy- Wormen geleezen hebbe, kan ik 

 my nochtans niet erinnercn, dat my ooit eenig gewag van roode of papegaai - 

 groene Zydc ontmoet is; weshalve ik ook dit Bericht, als iets byzonders, 

 bier aanhaak. 



Zo veel moeite als het den Liefhebberen kofl, om eene Rups ter vcran- 

 deringe te brengen, zo veel nioeire dient men ook aan de opkweeking der 

 Zy- Wormen te beftoeden. De Wind:, die men 'er van trekt, heeft vcelen 

 naauwkeiirig doen letten, op alles, wat aan deze Wormen immers fchadelyk 

 of nadeelig kon weezen. Betreffende de ziekten, aan welken zy onderworpen 

 zyn, zo heeft men waargenomen, dat dezelven, of door het voeder, of 

 door de lucht veroorzaakt worden. Ten aanzien van 't voeder zegt bovenge- 

 noemde Heer Sauvages, dat de met regen of dauw bevochtigde bladeren, 

 by aldien ze hun gegeeven worden, de uitwaafleming verhinderen, een 

 waterig Sap , en daar uit volgende opzwelling veroorzaakcn. Zyn de bladeren , 

 zegt hy vervolgens, met Nevel bevallen, dan maaken zy, door hunne fcherpe 

 vochtigheid, den Worm mager; en zo de bladeren deze beide ongemakken 

 hebben, baaren zy ziekten, die men aan beide deze oorzaaken heeft toe te 

 fchryven; naamlyk opzwcUing, uitteering, en geele zucht met zwelling. Wat 

 wydcrs de lucht betreft; zo dient men beilcndig in acht te neemen, dat ze 

 voor de Zy - Wormen zuiver en getemperd gehouden worde. Want volgens 

 het zeggen van den Heer Du Halde, in zyne befchryving van China, Parys 

 1735. Tom. II. pag. 11 j. is, voor de jonge Zy- Wormen, ieder dag een 

 jaar. De morgen is hunne Lente., de middag hun Zomer., de avond hun 

 Herffl., en de nacht hun JVinter; waar door dan zelfs de verandering der Lucht 

 van éénen dag hun ten nadeele vcrftrekken kan. En dewyl de Rupfen altoos 

 18 Luchtgaten hebben, waar uit even zo veele Luchtpypen ontdaan, die 

 zich van binnen in ontclbaare takken verdeelen, is 't ligtlyk te bczeffon, dat 

 ze de verandering van lucht merkclyk moeten voelen: Want dewyl het zeer 

 waarfchynlyk is., (ik bediene my van de woorden van den Heer Sauvages) dat 

 de inwendige vlakte der Longe by de Dieren eenerleie betrekking heeft , tot de 

 uiterlyke vlakte van hun lichaam:, en men daar en boven., als bekend is, 

 uit de ondervinding va ft ft ellen mag., dat de inwendige Long- vlakte van 

 een Kalf tienmaal groot er is, dan de uiterlyke vlakte van deszelfs geheele 

 lichaam; zo volgt daar uit, dat de 18 Longen der tegenwoordige Rupfe 

 eene 180 maal groot er vlakte hebben, dan baar lyf; en dat dienvolgende 

 de drukking en werking eener verdorven lucht zo veelmaals magtiger is 



