DER RUPSEN EN VLINDERS. 53 



konnen verrichten. Ten dien einde zoekt men dezelven, ter plaatze, daar deTAB.vni 

 2>yden-bouvv Iterk gedreeven wordt, te hulp te komen, met allerhande ftriii- 

 ken waarin zy zich infpinnen ; doch zy, die deze Wonnen ter vermaak 

 opkwecken, en 'er weinig hebben, zetten ze in een Peperhuisjc van papier; 

 in 't welke zy hun Gefpin onverhinderd konnen voleinden. De Heer De 

 Reaumur heeft 'er eenigen in glazen pypen gedaan, om hunne bewerking 

 des te naauwkeuriger te konnen waarneemcn; en volgens deze waarneeming 

 geeft hy eene nette befchryving van de manier, op welke zy hunne behui- 

 zing vervaardigen. De nieuwsgierige Leezcr kaa dezelve vinden in het Ecrite 

 Deel zyner Werken , Memoire XII. pag. 487. ik zal 'er alieenlyk , kortheids 

 halve, het volgende van melden. De Zy-Worm maakt eerft een wydloopig 

 en doorzichtig Spinzel; dat men het Werk of de Flos-zyde noemt, die tot 

 de bereiding der Floret -zyde gebruikt wordt Daar na (pint hy zyn digt en 

 Eivormig verblyf, belkande in een tedcren draad, die afgewonden kan wor- 

 den, en de eigenlyke Zyde ii; en in een naar Perkament gelykend blaasje. 

 Hun Spinzel is niet altoos van eenerleie koleur; zommigen maaken eerll een 

 geelachtig wit Werk, doch vervolgens een fchoon kluwen van Oranje - geele ^^.^ 

 Zyde, zo als 'er eene afbeelding van gezien wordt in de 16'^e fig. Anderen '^' ' * 

 maaken eerfl: een Oranje -geel fpinzel, en hunne weezenlyke Zyde is helder 

 of geelachtig wit, gelyk de i/Je Fig. vertoont*. Dat 'er ook zyn, die rood , F^m^, . 



groen 



• De beroemde Schryvcr over de Zy- Wormen, Itfa/picbi'us, zegt, dat men zes verfchillendc 

 Uigen aan de fchaale of het Spinzel van den 7.y - Worm vindt. Volgens zyne ondervinding 

 zou zodanig een Spinzel belhan hebben uit een koordje van eenen draad , welke meer dan 

 poo Bononilche voeten lang \\as: en de onnavolgbaare Heer Lyonet , verzekert ons, dat hy 

 den draad van 't Spinzel van een Zy-Worm dikwyls gemeetcn, en denzelven tuffchen de 

 7 en 900 voeten lang bevonden heeft. De voornaame Vrouw , waar van Boyleus gewaagt , 

 moet dienvolgens zeer gedwaald hebben , wanneer ze , na de afwinding des fpinzels van eén 

 Zy-Worm, volgens de uitrekening, die 'er van gedaan is, den draad 300 Engelfche iVlylcn 

 (dat is omtrent 90 uuren gaans) lang bevonden heeft. Zie het Vilde Deel der Materia 

 Medica van den Heer Geofroy , pag. 272. naar de Hoogduitfche overzetting. Het is een 

 groot geluk voor on';, dat de veelvuldige omwendingcn van den draad, waar uit het» 

 Spinzel van den Zy-Worm beftaat, niet onaflcheidclyk aan eikander kleeven; vermits het 

 anders volftrekt onmogelyk zou zyn, den draad los te krygen. die zich nu, gelyk de 

 draad van een kluwen, laat afwinden; inzonderheid wanneer men de voorzichtigheid ge- 

 bruikt, van het Spinzel in warm water te leggen. De onvergelykelyke Philofooph, CVi/el 

 Sonnet, zegt, in het vierde Hoofdftuk van het Twaalfde Deel zyner fchoone befchouwinge 

 der Natuur, in den tweeden Druk der Nederduitfche overzettinge , /;/7g. 446 „Zommigc 

 „Schryvers, met het Wonderbaare te zeer ingenomen, hebben de ichranderhcid van den 

 »Zy-Worm te breed uitgemeeten; voorgecvcnde, dat hy zyn mderend einde vooruit zie, 

 „en deswege toebereidzelen tot zyne begrafenis maake. De fraaie bedenking ontbreekt niet 

 „anders, dan wat meer zekerheid. De Zy-Worm gaat buiten twyffel zodanig te werk, 

 „als of hy vooruit zage; maar volgt daar uit, dat hy 't werklyk doe, en kan hy niet op 

 „even die wyze handelen, zonder daar omtrent het allerminfte vooruit te zien? Als hy 

 „volwaflên is, zyn ook zyne Zyde -vaten zeer Ibaf opgevuld: hy word dan waarfchynlyker 

 „wyze gedrongen, om zich vaii die ftofte te ontlaften; hy ontlaft 'er zich in der daad van, 

 „en daapjit ontftaat het Zyden-Ei. De bekwaamheid, of behendigheid, welke de Worm, 

 ,.by de ontlafting of uitgeeving der ftofFe, gebruikt, is hera buitcnkyf natuurlyk. Hy ver- 

 G 3 ..an- . 



