looze uiffjavc zljnei- werken^ niet sleclits Avat belrof het drukken maar ook het graveren der 

 frnaije platen, waarmede de deeleu van dien lijd zijn versierd en welker vervaardiging mo- 

 gelijk was geworden, doordien toen Ier tijde ook uitstekende teekenaars en graveurs, aan 

 de voormalige Natuurkundige kommissie verbonden, zich hier te lande ophielden. 



Wij zien dan ook, dat in het korte tijdvak van 182-3 tot 1826 drie lijvige deelen ver- 

 handelingen uitgegeven zijn, bockdcclen welker gehalte allezins geschikt was om den we- 

 der opkomenden roem des Genootschaps te vestigen en niet onderdoet voor dat der onder 

 het vreemde tusschenbestuur openbaar gemaakte werken. 



Het aftreden van Van der Capellen als hoofd des besfuurs dezer gewesten was voor het 

 Genootschap een groot verlies. Het bestuur van den kommissaris generaal Du Bus de Gi- 

 siGH?>iEs, een bestuur van bezuiniging bij uitnemendheid, was door dit stelsel van bezui- 

 niging der bevordering der wetenschap niet gunstig. Bovendien waren ook weldra de 

 heeren Reiiswardt^ Blume en Vo?i Sieboid naar Nederland vertrokken, en meerdere jeugdige 

 talentvolle naluuronderzoekers, zooals Kuhl en Vaw Hasselt en Boie, en later Zippelius en Mack- 

 lOT , waarvan het Genootscliap Ie rcgt zeer groote verwachtingen koesterde, door een' vroeg- 

 tijdigen dood der wetenschiip ontrukt. 



De wetenschap in deze gewesten is, gelijk boven reeds is aangeduid, altijd afhankelijk 

 geweest van de regering en van enkele personen. Dat zal zij altijd zijn in gewesten, waar 

 de Europesche maa(schap[)ij bijkans uitsluitend bestaat uit ambtenaren en officieren, en 

 zucht tot terugkeer naar het moederland, groote mortaliteit en gebrek aan wetenschappe- 

 lijke wrijving en hulpmiddelen, den man van studie naar de haarden der wetenschap als 

 terugdringen. 



Deze waarheid bleek ook nu weder, en op nieuw zien wij een' stilstand in s'Genootschaps 

 werkzaamheden van 182G tot 1830, in welk jaar het 12° deel verscheen. 



Van toen af echter namen de verriglingen des Genoolsehaps een' meer geregelden gang 

 en gedurende de drieën twintig jaren, welke het sedert heeft doorleefd, zijn niet minder 

 dan 13 bundels Verhandelingen uitgegeven, welke elkander in tijdvakken van een tot 

 drie jaren zijn opgevolgd. 



Maar, bij de voortschrijdende ontwikkeling van Nederlandsch Indie, deden zich ook in 

 het wetenschappelijke weldra nieuwe bcliocften ontwaren. Het aantal beschaafde en we- 

 tenschappelijk gevormde Europeanen nam in deze gewesten van lieverlede toe en reeds in 

 1831 openbaarde zich de behoefte aan eene snellere werking der wetenschappelijke pers. 

 Wij vinden daarvan de blijken reeds in dien tijd, in een besluit des Genootsf^haps, waar- 

 bij bepaald werd, dat de Verhandelingen voortaan niet bij deelen maar elke naarmate zij 

 van de pers kwamem^ afzonderlijk of bij kleine bundels zouden worden uitgegeven, om de 

 belangstelling van het wetenschappelijke publiek in ^if. stukken, loo spoedig zulks doenlijk 

 was, te bevredigen, terwijl eenige van die bundels te zamen een deel zouden uitmaken. 

 Dit besluit kwam eerst tot uitvoering na 1836, zijnde het 17° deel bij losse afleveringen 

 in het licht verschenen. 



