13 



OrnltT zijn presidium liccft het Genootschap begonnen in ruimere male vruchten af te wer- 

 pen dan ooit vroeger was geschied^ en dit presidium kenmerkte zich bovendien door ecne 

 nieuwe rigting in 's Genoofschaps werkkring^, welke sedert met zorg ontwikkeld is. 



Deze riglingf was het door den druk openbaar maken en verspreiden onder de inlandsche 

 bevolkingen v:m de vruchten hunner oude lelterkunde. Te regt werd daarin gezien een 

 krachtig middel^ niet alleen om de kennis van de inlandsche talen Ie bevorderen^ maar 

 ook om de inlandsche bevolkingen zelve tot meerdere beschaving te brengen. Zoo heeft 

 het Genootschap sedert 1843 duizenden afdrukken onder de inboorlingen dezer gewesten 

 verspreid van het malcische gedicht Sjaïr Bidasari^ van de javaansche gedichten Wiwoho 

 of Mintorogo^ Romo, Blanik Maj;i en ïlungling Darmo en van de Kawi-werken Wrctta San- 

 tjaja^ Ardjoeno Wiwaha, Boma Kawja in Mani Balangan, terwijl eene Arabische spraak- 

 kunst, afkomstig uit de bibliotheek van de gewezene sulthans van Banten en getiteld Ma- 

 hra el Arwa^ ter perse is. 



Het uitgeven van de boven genoemde Kawi-werken heeft de weienschap te danken aan 

 het zeldzaam talent en den ijver van den heer R. Friedeuigh, die van de sludic van het 

 Kawi eene specialiteit heeft gemaakt en daarloe door de regering en het Genootschap in de 

 gelegenheid is gesteld. De oude dichtertaal der Javanen schijnt in den legcnwoordigen tijd 

 nog slechts op het eiland Bali in leven te zijn gebleven Daar zijn de bronnen^ waaruit 

 men tlians voornamelijk de kennis dier rijke en sierlijke taal moet putten. Het was een 

 gelukkig denkbeeld^ de eerste Balische expeditie, welke, zooals bekend is, in 1846 plaats 

 had, tevens dienstbaar te maken aan de welenschap in het algemeen en aan de studie 

 van de Hindoe-godsdienst en het Kawi in het bijzonder. De heer Friederich, op voorstel 

 en met ondersteuning van het Genootschap, tot dat einde aan de eerste Balische expeditie toe- 

 gevoegd, heeft zich met roem van zijne taak gekweten en deze zending heeft er vooral 

 toe bijgedragen, om Bali in zijne belangrijkheid ten genoemden opzigte te doen kennen en 

 de eerste oorspronkelijke Kawi-werken aan de geleerde wereld bekend te maken. Sedert 

 zijn ook op Java nog meerdere Kawi-handschiiften gevonden, met welker bewerking de 

 heer Friederich zich onledig houdt. Het verblijf van den heer Friederich op Bali is ech- 

 ter te kort van duur geweest en de tijdsomstandigheden waren door de Balische oorlogen 

 te ongunstig, dan dat aldaar niet nog veel voor hem te werken zou zijn overgebleven en 

 sedert een' geruimen lijd is er dan ook weder sju-ake van, dat de heer Friederich zich we- 

 der in wetenschappelijke zending naar Bali zal begeven. 



Reeds meermalen was in de laalste jaren ter sprake gebragt, de herzicnig van de Nieuwe 

 wetten, welke, in 1H2^ vastgesteld, in vele punten niet voldeden aan de tegenwoordig be- 

 hoeften des Genoofschaps en te weinig bijbragten om de werkzaamheid der leden op te wekken. 

 Rieds in 18A7 was door referent een ontwerp opgemaakt, de strekking hebbende, om eene 

 groote uitbreiding aan den werkkring des Genootschaps Ie geven en het door splitsing in klas- 

 sen eenigermale in te rigtcn als het Fransche Instituut of als het voormalige Koninklijk Neder- 

 land.^ch Inslituut. Daarbij werd het denkbeeld geopperd, om door elk dier klassen te doen 



