PrAEFATIONKS LlNNAEAAAK. 



ciitium. Neque auctor siini, iit .nd nicntom mcam stiniores Bota- 

 nici mutent iiumina; \ciiiet tanilem serus dies , quo nova et no- 

 stris acturatiur Gens , per ordinem successionis aetatum , surgat, 

 quam spundeo meam consideratur.-im fnre tlieoriam . nominaque illa 

 6aepius ahsurda , praecipue specifica expunijat , de quilius in Ci-i- 

 tica BoUinica plura dixi. 



17. Methodum meam dlfficultatem parere nimiam , haviolor Bo- 

 tanicos jam dicere, ad examinandas nempe partcs lias minimas 

 Floris , vix nudis oculis conspicuas. Kespondeo: quod si 

 Mirrffscopiuni , instrumentuni niaximo necessarium , quivis Curio- 

 sus secum haheat , quid plus upus 'i E^u tanien examinavi hos 

 feVe omiifS Planfarum Flores nudo oculo , absqoe omni Microsco- 

 piorum usu. Ultima tamen CUassis videtur a Creatore veluti ex- 

 clusa a theoria Staniinum , adeoque secundum nuinerum non de- 

 scripsi ; negat enim ^'atura cunjunctiuiiem harum secundum Sta- 

 mina; videsls Alichelii opera. 



18. Kc ordines nirais longi adeoque tlifficiliores evaderent , eos 

 subdlvisionibus auxiliarihus a rructificatione dispescui Inter hos 

 notabilis maxime est Pentandria Digynia, ubi plantae 

 GtjviuoiU&permae (%". S. l.) seu Umbellufae recensentur , quas 

 secundum methodum a Petro Artedio in Umhclliferis cxcogitatam 

 disposiii ; Fundamentum has distinguendi desumsit ab involucro 

 Cmbellae, Dmbellasque omnes in tres ordines dispescit: Ima con- 

 tinet plantas Umbellatas, quae invulucro omni carent : 2da, qiiae 

 involucvo ad Umbellas tantum partiales gaudent: 3tia , quae invo- 

 lucro ad rmbellas universales et partiales instruuntur; quae j>le- 

 thodus in hac familia reliquis palmani praeripit. 



19. Vires Vegetabilinm a Botanico , qua talis, dijudi- 

 cantur secundum theoriam Artis et Sensuum ; hinc , qui utriusque 

 signa inteiligit, ille vere scit vires plantarum. — Plantae quae- 

 cunque Classe !Naturali, adhuc magis Online !N. , sed maxinie Ge- 

 nere N. conveniunt, etiam vlrlbus propius accedunt, ex. gr. : 

 Triandria Digynia seu Gramina , folia armentis et ju- 

 mentis laeta pascua; semina mlnora avibus, majora liominibus 

 vulgatissima sunt esculenta; — Tetrandria Blonogynia 

 seu StcUatue Kj., Adstrinsentes sunt, diureticae vulgo dicuntur; 

 Pentandria Monogynia, scu Asperifoliae Rj., Adstrin- 

 gentes , glutinosae et vulnerariae sunt : — — Movopctulae Buc- 

 ciferae , maximam partem venenatae sunt ; — — Digynia seu 

 Umbellatae T. in siccis locls aromaticae, calefacientes , resolven- 

 tes et canuinativae, in humidis autem venenatae sunt ; Radlce et 

 Seminihus pollent. — lcosandria Carclfera, Dnipifera vel 

 Poraifera; omnis hic fructus cum oblectamento edatur. — Po- 

 lyandria autem omnis probe distinguenda, quae saepius vene- 

 nata est. — D i d y n a ui 1 a G y m n o s p e r m a odorata , ce- 

 phalica et resolvens est: Folia virtute pollent. — Tetrady- 

 namia omnis antiscorbutica et diuretica est: exsiccatione sae- 

 pius amittit vires. — Monadelphia mucilaginosa et emol- 

 liens est. — Diadelphia folia Pecoribus ; semina Quadrupe- 

 dibus (non feris) esculenta et flatulenta sunt. — Syngenesia 

 amaras continet et stomachicas. — Gynandria autem aphro- 

 disiacas. — Cryptogamia vegetabilia saepe suspecta inclu- 

 dit. 



Sensus externi sunt esaminatores Diaetetici omnis cibi inge- 

 rendi, quibus hona a malis distlnguuntwr , a Creatore omni ani- 

 mali pro diversitate naturae diversi concessi. ■ — ' Sapida: 

 Dulcia nutriunt; Pinguia emulliunt; Salsa stimulant ; Acida refri- 

 ger.int; Austera adstringunt; Amara alcalina , Acria corrosiva, 

 Pitiuseosa vcnenata sunt. — Odor at u: Siiaxia. salutaria , Sua- 

 vissima cardlaca, Aromatica resolventia , Hircina aphrodisiaca, 

 Ingrata suspecta , Kauseosa veucnata sunt. — Cotor ruher 

 ' ubicunque acidum indicat, luridus et adspectus totius plantae tri- 

 fitis suspectas reddit ptantas. 



20. Rammciili nt»ta essentialis consistit in petalis ad ungues 

 interius excavatis pro melle ; reliquae partes Fructificationis omnes 

 ludunt , idque patet cousideranti. 



REGNUM VEGETABILE i). 



Dos cst l*laiitariim gaudiiiin, 

 tum se nuvas, aliasque quani sunt, ostendunt, 

 tUQi lariis colorum picturis in certamen usquo 

 luxuiiaut. Plln. XVl. 23. 



1. NATttiiA creata, coniiuuato Semine, ope elemento- 

 rum, modificat Tcn-as iii Vegetabilia; vegetabilia iii Ani- 

 inalia , vix („jicc" .S\ J".) contra; utiaque resolvit ite- 

 rum in Terras , circulo pereiini aucto. 



2. Vegetabile est ,,vita composita, al>si]ue motu vo- 



luntario." ( vita mulliplicata , coadunata, absque 



scnsatione. S, A.) 



3. Tribus Vegetabllium tres vulgo numerautur: Mo- 

 nocotjledones: Fruges: 1,2, 3. Dicotjledones : Plan- 

 tae: 4, 5. Acotjledones : Crvpiogania: C, 7, 8, 9. '') 



4. Gemes, e quibus incolae conHuxerunt, potissimum 

 sunt: 



1. Pat.mae. Principes, Iniiici, Spathacei spadiciferi, 

 nuxi , eniinentes celsitudine eximia , spectabiles caudice inva- 

 riato siniplicissimo perennante , coronati coraa frondosa seniper- 

 virente, opulentes gazis fructiium opimis. Hi Tributarii suiit 

 aiiimalium Primatibus, imprimis curuni Priiicipi coliabitanti. 



2. GrAMINA. Plebeji, Campestres, Culmiferi glumacei, 

 Rustici vulsatissimi simplicissimi vivacissimi , cnnstitueiites vira 

 ruburque regiii , quuque magis mulctati et calcati , magis niulti- 

 plicativi. Hi Tributarii suiit e vili penu , animalibus plcrisqiie 

 pliytipbagis , borumque Ccrealia iniprimis eorum Principi huspi- 

 t.inti. 



3. LlLIA. Patritii, Lucares, Bulbosi triarii , super- 

 bientes vestimentis fulgentibus festivis. Hi pascunt oculos con- 

 decurantque regnum veiiustate aulaeoruin splendidissbuorum. 



4. HerbaE. Nobiles, Pratcnses, .\niiotini, Pulymorpbi. 

 Hi ornaiit regnum Structura aduiiranda, Sapore multifario, Odo- 

 re fragrante , Colure florido. 



5. AbboreS. Proceres, Sylv.itici, e Nobilium ordine 

 perennantes caudice , stipati pedissequis Servis , sustentantes 

 inauspicato rlientes Parasiticos. Hi attollunt capita , arcent 

 A'entus , inumbrant Aestuantes , humectant inconspicuo imhre, 

 alliciunt Vocales , perficiunt Fructus ; tamquam totidem ISaturae 

 Hurti. — Milites armati Spinis .\culeisve, e Pbintis «tris- 

 que adsrriptivi. Hi arcent JManimalium hostiura injurias. 



()• flLICES. Kovaccolae, Latebrusi , Stipitati , Dorsi- 

 feri , maeres. Hi praeparant posteris Terr.am. 



7. Musrl. Scrvi, Hvem.ales, Iraliricati C.ilyptrati, Revi- 

 visceiites , iu>pasti , loca oninia a prioribus relicta occiipant nu- 

 merosissimi. Hi Radices iiicolarum fnvent: ne adurantur a 

 Bruma Hvbema; ne exsicoentur a Siiio Aestivo ; ne eveltontur 

 a vicissitudiiie Vi;rnali: ne corrumpantur a Putr.imine .\utuni- 

 nali ; colligunt ctiam pro dominorum peculio Humura daedalcam. 



8. AlgaB. Veinaculi, Aquigeni , Squalcntes, redivivi, 

 absteniii, nudiusculi. Hi inchoant culturampriniara Vegetationis. 



9. FtlNGI. Nomailes, .\utumiiales , B.irb.ari , Denudati, 

 putidi , fur.aces , vuraces. Hi flura reducente Plantas hyema- 

 tum, legunt relictas earura quisquilias surdesque. 



5. Textura vegetabilium e Vasis succosis — Tra- 

 cheis Acreis {&. S. Jf.) — Utriculis secretoriis (^. S. X.). 



6. SuBSTANTiAE (Partes intkrnae A'. A.) Vegetabi- 

 liuin ex Epiderniide externe obducente Corticem , dcpo- 

 nentem interiore latere Librum, secedentem in Ligniun 

 annotinum rigidum , obducentes MeduUam. 



7. Partes (Externae S. -V.) Vcgetabilium primariae 

 tres sunt: — Hadix descendens, aquosa sorbens, 



1) Obs. Bic ialruiliis Praeccdmlis luco uikil in S. XII. 

 Xlll. et (nml. mulamlii) S. X. 



2) §. 3 et 4. .« .S. X. uliler: 



§. 3. Famimae vegetahiliura sunt Plantac (Herha, Arbor), 

 Palmae, Gramina, Filices, Musci, -\lgae. FunKi. 



§.4. ParaDISUS Telluris ohducitterrainl'.auperriniis Muscis, 

 ne Gclu Sirioi e destruantur radiccs, quaiii dcin tegit A'ulgus G r a - 



m i n n m virens , primarium animalium alimentum , condecoratque 

 Kobilissimis Hcrhis, flurum structura admiraiida , cnlore lu- 

 ceiite, odure fragrante , sapnre vari;intc ridentihus , inter quas 

 Prnceres .\rbores pedissequis stipatae attolliint capita, arcent 

 veiitos , inunilirant a radiis, humectant incnnspicuo iinbre , multi* 

 plicant copiam, perficiuut fructus , alliciunt vocales aereas; Ka- 

 turae Horti ! 



