( 10 ) 



algemeene, uit zijn werk voortvloeiende beschouwingen ge- 

 geven hebben. Dat hem het talent daartoe geenszins ont- 

 brak, dat hij nog meer kon dan enkel dorre soortbeschrij- 

 vingen leveren, maar integendeel zeer wel in staat was uit 

 de bijzondere feiten algemeene gevolgtrekkingen af te leiden, 

 heeft hy bewezen in enkele zijner geschriften, die over land- 

 en volkenkunde handelen, inzonderheid in zijne beschrijving 

 der reis die hij in gezelschap van den gouverneur-generaal 

 Duymaer van Twist door een gedeelte van Celebes en andere 

 Moluksche eilanden heeft gedaan. Hier treedt als het ware 

 een geheel ander persoon op dan de man, wiens schier dage- 

 lijksche bezigheid bestond in het determineeren en diagnos- 

 ticeeren van visschen. Daar vertoont zich een mensch, die 

 bezield is met warme belangstelling in het lot zijner mede- 

 menschen, die een open oog heeft voor toestanden van land 

 en volk die verbeteringen eischen, en voor het heerlyke en 

 schoone der tropische natuur. 



In weerwil eener meer dan dertigjarige ingespannen werk- 

 zaamheid, waarvan de vruchten, behalve in z^n grooten 

 Atlas ichthyologique, in een aantal geschriften zijn nederge- 

 legd, dat, indien men alle kleinere opstellen mede telt, op 

 omstreeks 700 *) kan worden geschat, waarvfl,n. ruim 500 

 van ichthyologischen inhoud zijn, is het Bleeker niet te 

 beurt mogen vallen het werk dat hij zich tot levenstaak had 

 gesteld, te voltooien. Wy betreuren dit diep. Al is het 

 door hem afgewerkte gedeelte, dat ongeveer vier vijfden der 

 Oost-Indische visschen omvat, meer dan voldoende om hem- 

 zelven een eerezuil te stichten, toch ware het voor de weten- 

 schap zeer wenschelijk geweest, dat ook de overig blijvenden 

 door hem op gelijke wijze beschreven waren geworden. De 

 bouwstoffen daarvoor bevinden zich in de door hem nage- 

 laten verzameling. Hopen wij dat zijn werk op waardige 

 wijze zal kunnen worden voortgezet en ten einde gebracht, 

 en dat de persoon die dat doet een Nederlander zal zijn. 



Utrecht, 20 Maart 1878. P. Harting. 



Zie de Bijlagen, achter de autobiographie. 



