( 14 ) 



Uit het huwelijk mijner ouders sproten talrijke kinderen, 

 die echter, op vier na, in de eerste kinderjaren stierven. Ik 

 was op één na de jongste en werd geboren te Zaandam, 

 den lOden Juli 1819. 



Myne eerste jeugd was weinig bewaakt en met weinig zorg 

 geleid. Het onderwijs aanvankelijk voor mij bestemd, werd 

 gegeven op eene talrijk bevolkte minder dan middelmatige 

 school. Er was daar geen gelegenheid om iets meer te leeren 

 dan lezen en schrijven, een weinig rekenen en eenige be- 

 grippen van aardrijkskunde en geschiedenis. Toen ik mijn 

 twaalfde jaar bereikt had, werd geoordeeld dat de tyd voor 

 schoolonderwijs voor mij voorbij was en een keuze moest 

 worden gedaan van eenig ambacht of vak, waarin ik moest 

 trachten een bestaan te vinden. 



Wat ik op de school had geleerd was een zeer onvaste 

 grondslag voor verdere ontwikkeling. Ik had er meer kennis 

 opgedaan van het onnuttige dan van het nuttige. Ik her- 

 inner mij nog, dat ik in die jaren ruimschoots de kwade 

 eigenschappen of slechte hoedanigheden bezat, het gevolg 

 van weinig zorg en opvoeding, en omgang met talrijke school- 

 makkers van ruw gehalte. Ik had meer lust in jongensstre- 

 ken van allerlei aard, dan in de smakelooze lessen der onder- 

 wijzers. Ook rekende men mfl volstrekt niet onder de knapste 

 scholieren, maar wel onder de voornaamste der belhamels. 



Toch had ik toen reeds eene voorliefde voor eene soort 

 van kennis die men op de school als aardrykskunde bestem- 

 pelde. Myn grootste genoegen, wanneer ik niet op straat 

 kon zijn, was het nateekenen van landkaarten en ik wijdde 

 daaraan bij voorkeur de vroege ochtenduren. Ik meende 

 toen in de aardrijkskunde niet onervaren te zyn en dat was 

 op mgn tiende tot twaalfde jaar m^jn eigen soort van eer- 

 zucht en ^delheid. 



Een onbegrensde eerbied voor historische namen, aan welke 

 zich grootsche daden verbonden, deed ook toen reeds ont- 



